Öz Ortodoksluk doktrinleri ve emanetleri

マRTODOKS KILISESI'NDE ハUTSAL GIZEMLER

 

RAHİPLİK ATAMASI

 

 

Ortodoksluk, Mesih段n Hristiyan Kilisesi地in tek kâhini, çobanı ve öğretmeni olduğuna inanır.  Yalnızca Mesih, halkına yol gösterip onları yönetir. Sadece O, günahları bağışlayıp Babası olan Tanrı ile birliktelik olanağı sunar.

Ayrıca Ortodoksluk Mesih段n, halkını terk etmediğine ve Kilise地in yaşayan biricik başı olarak Kilise壇e kaldığına da inanır. Mesih, Kutsal Ruh aracılığıyla Kilise壇e var ve etkin olmayı sürdürmektedir.

Hristiyan Kilisesi地de Rahiplik Ataması gizemi, Mesih段n halkı ile sonsuza kadar birlikte olma hedefinin garantisidir. Piskoposların, papazların ve diyakozların Mesih段n varlığını ve etkinliğini insanlara göstermekten başka bir görev veya işlevleri yoktur. Bu bağlamda ruhbanlar (din adamları) sanki Mesih var değilmiş gibi O地un adına veya O地un yerine eylemde bulunmazlar. Ne Mesih段n vekilleridirler; ne de O地un yerini tutan veya O地u temsil eden kişilerdir.

Mesih; şimdi, daima ve ebediyen Kilisesindedir. Kilise地in gizemsel görevlileri piskoposlar, papazlar ve diyakozlar 吠nsanlara Ruh稚a Mesih段 ilan etmek için Kutsal Ruh armağanını alırlar. Böylece, bu seçilmiş hizmetkârları aracılığıyla Mesih, erkek ve kız kardeşleri olan insanlar adına kendisini mükemmel kurban olarak sonsuza kadar Baba馳a sunarak, biricik ve O地a özel rahiplik görevini yerine getirip gerçekleştirmektedir. Kilise壇eki görevlileri aracılığıyla Mesih ayrıca, insanlara Baba地ın tanrısal sözlerini duyurarak, öğretmen olarak da eylemde bulunmaktadır. Sürüsüne yol gösteren tek çoban olması gereği, iyi çoban olarak da eylemde bulunmaktadır. Günahları affedip insanların hastalıklarını fiziksel, zihinsel ve ruhsal iyileştirerek de bağışlayıcı ve şifa verici olarak eylemde bulunmaktadır. Kendisi için bir araya getirdiği topluluğu denetleyerek piskopos olarak (1. Petrus 2:25) eylemde bulunmaktadır.  Diyakoz (hizmetli veya görevli anlamına gelir) olarak eylemde bulunmaktadır; çünkü sadece O, Baba地ın acı çeken ve 塗izmet edilmeye değil, hizmet etmeye ve canını pek çokları uğruna fidye olarak vermeye gelmiş (Matta 20:28) hizmetkarıdır. 

Rahiplik ataması gizemi ismini; piskoposların, papazların ve diyakozların atanarak Kilise馳e düzen verdikleri gerçeğinden alır. Onlar Mesih段n ve havarilerin döneminden Tanrı地ın Egemenliği地in ebediyette kurulmasına kadar Kilise地in varlığının ve birliğinin her dönemde ve her yerde devamını garanti ederler. Havariler nasıl tüm dünyaya gidip Mesih段n kişiliğinin ve eylemlerinin pek çok farklı yönünü insanlara ulaştırmak için Tanrı地ın özel armağanını almışlarsa, Kilise地in ruhbanları da kiliselerde Mesih段n varlığını ve etkinliğini gösterip devam ettirmek için Tanrı地ın Ruh armağanını alırlar.

Kilise, din adamlarının üzerlerine el koyulması sayesinde kendilerine verilen kayrayı mümkün olan en iyi şekilde yerine getirebilmek için çaba göstermeleri gerektiğini öğretir. Ayrıca Kilise, din adamları tarafından verilen Kilise gizemlerinin gerçekliğinin ve etkisinin, bu dinsel görevlilerin kişisel yeteneklerine değil, Kilise壇e Kutsal Ruh aracılığıyla eylemde bulunan Mesih段n varlığına bağlı olduğunu da öğretir.

Piskoposlar

Piskoposlar imanın ve kendi kiliseleri ile diğer kiliselerin uygulamalarının gerçekliğini ve birliğini garanti altına alıp tüm dünyada Kilise地in birliğini devam ettirme sorumluluk ve görevine sahip olmaları anlamında din adamları sınıfının yönetici üyeleridir. Yani, piskoposlar, kendi papazlarına, diyakozlarına ve topluluklarına Evrensel Kilise馳i temsil ettikleri gibi, kendi özel kiliselerini veya kilise yönetim bölgelerini diğer kiliselere veya kilise yönetimlerine temsil ederler.

Ortodokslukta piskoposun görev yeri baştaki Kilise yönetimidir. Piskopos sözcüğü Grekçede gözeten (episkopos) anlamına gelir. Her bir piskoposun görevi kesinlikle aynıdır. Hiçbir piskopos Kilise壇eki bir başka piskoposun üzerinde yetkiye sahip değildir; aslında piskoposun kendisi kilisesinin üzerinde değildir, Kilise地in içindedir ve onun bir üyesi olarak Kilise壇endir. O, gözettiği topluluğun yaşamı konusunda Tanrı ve insanlar huzurunda sorumlu ve yanıt veren kişidir.

Ortodoks Kilisesi地in tüm piskoposları, diosez denen belirli coğrafi bir bölgenin piskoposudurlar. Unvanlarını genelde bu bölgede bulunan büyük şehirden alırlar. İçinde başka piskoposlar ve piskoposluk yönetimleri bulunduran bir bölgedeki anakentin piskoposuna başpiskopos veya metropolit denir. Metropolit, anakentin, yani metropolün piskoposu demektir. Başpiskopos unvanı ise bir bölgenin yönetici piskoposu anlamındadır; ancak bu unvan bazen bazı piskoposlara kişisel veya onursal gerekçelerle verilmektedir. Patrik unvanı diğer metropolitlikler ve yönetim bölgelerini içeren bir bölgedeki ana şehrin piskoposuna aittir. Bugün bu artık milli bir kiliseye karşılık gelmektedir.

Bir bölgenin piskoposları, Kilise kanunu gereği belirli dönemlerde yapmak zorunda oldukları şekilde, bir danışma toplantısı düzenlediklerinde oturuma metropolit; büyük bir bölge ya da milli bir kilise söz konusuysa patrik başkanlık eder. Ancak yine de tüm piskoposların gizemsel açıdan özdeş ve eşit olduğu anlaşılmalıdır. Gizemsel konumları itibariyle hiçbiri diğerinden üstün değildir; Kilise壇eki yaşamları söz konusu olduğunda hiçbiri diğerinden üstün değildir.

Tamamen insani ve pratik uygulamalarda, metropolitler ve patrikler kendi yönetim bölgelerinden daha büyük alan ve bölgeleri yönetip onlara başkanlık ederler; ancak piskoposlarının makamı söz konusu olduğu müddetçe daha güçlü veya üstün değildirler. Ortodokslukta hiçbir piskopos yanılmaz değildir. Hiçbirinin papazları, diyakozları ve topluluğu veya diğer piskoposlar üzerinde yetkisi veya onlardan farklı bir gücü yoktur. Hepsi Mesih段n ve Kilise地in hizmetkârlarıdır. Ortodokslukta Piskoposların bekâr veya dul olmaları altıncı yüzyıldan itibaren kural halini almıştır. Ayrıca genelde manastır atamalarının en az birinci derecesinde bulunurlar.

Papazlar

Presbit de denen Kilise papazları, piskoposa işlerinde yardımcı olan kişilerdir. Günümüzde papazlar, erken dönem Kilisesinde piskoposlarca yapılan şeyleri, yani yerel kilise veya toplulukların çobanlık işlevini yerine getirirler. Papazlar Hristiyanların yerel toplanmalarına başkanlık ederler. Dinsel törenleri yönetirler. Öğretir, vaaz verir, danışmanlıkta bulunur ve bağışlama ve iyileştirme görevlerini gerçekleştirirler.

Kilise壇e papazlar piskopos tarafından atanırlar ve hizmet ettikleri belirli topluluklara ait olurlar. Hiç kimse papazlık armağanını kişisel veya bireysel biçimde almaz. Piskoposu ve kendi özel topluluğu dışında papazın hiçbir gücü ve aslında bulunacağı hiçbir görev yoktur. Bu nedenle, başında papaz veya çoban bulunan her bir Hristiyan topluluğunun sunak masasında antimension denen ve topluluğa Tanrı地ın Kilisesi olarak bir araya gelme ve eylemde bulunma izninin göstergesi olarak piskopos tarafından imzalanmış bir örtü bulunur. Antimension olmadan papaz ve topluluğu yasal bir işlevde bulunamaz ve topluluğun eylemleri özde 適ilise馳e ait sayılamaz.

Ortodoks Kilisesi地de evli bir erkek papazlığa atanabilir. Ancak, bu hem onun hem de eşinin ilk evliliği olmalıdır ve eşi ölürse yeniden evlenip görevine devam edemez. Bekâr bir erkek papazlığa atanırsa evlenip görevini sürdüremez.

Diyakozlar

Kilise地in diyakozları başlangıçta iyi eylem ve hayır işlerinde piskoposlara yardım ederlerdi. Son yüzyıllarda diyakozluk, diyakozun kutsal ayinin kutlanmasına ve diğer Kilise görevlerine yardımcı olduğu neredeyse özel törensel bir işleve dönüşmüştür. Daha yakın dönemde diyakozluk ataması pek çok kişiye Kilise işlerine sürekli veya yarı dönemli hizmet için kalıcı bir görev olarak verilmiştir. Diyakozluk görevinde erkekler artık papaz ve piskoposa sadece törensel hizmetlerde yardımcı olmamakta; ayrıca sıklıkla eğitimsel programlara ve gençlik gruplarına başkanlık etmekte, hastane ziyareti ve misyonerlik faaliyeti gerçekleştirmekte ve sosyal kalkınmaya yönelik projeler geliştirmektedir. Bu durumlarda diyakozlar mutlaka uzman Tanrıbilim üniversitelerinden değil, direk olarak yerel Kilise topluluğundan seçilmektedir. Kilise地in papazlar için geçerli olan evlilik kuralı aynı şekilde diyakozlar için de geçerlidir.  

Kilise içinde temel atanmışlık görevlerini yerine getiren papazlar, piskoposlar ve diyakozlar dışında Ortodoks gelenekte, diyakoz yardımcılığı ve okuyuculuk görevlerine ilişkin özel kutsamalar da yapılır. Erken dönem Kilisesi地de şeytan kovucu, kapı gözetleyicisi, bayan diyakozlar ve din adamı olmayan vaizler gibi diğer Kilise görevlerine yönelik özel dualar ve kutsamalar da mevcuttu; din adamı olmayan vaizler günümüzde bazı kiliselerde işlevini sürdürmektedir. Artık pek çok kilisede topluluk konseyinin üyeleri, din dersi verenler, koro görevlileri ve çeşitli düzenleme ve proje başkanları gibi din adamı olmayan çalışanların kutsanmasına ve göreve getirilmesine yönelik özel törenler yapılmaktadır.   

 

 

Kaynak: oca.org http://oca.org/orthodoxy/the-orthodox-faith/worship/the-sacraments/holy-orders

Çeviren: Theophilos

 

22-2-2012 tarihinde yazld.

22-2-2012 tarihinde güncellenmiştir.

SAYFA BAŞINA DÖN