Η παιδική μου ηλικία την δεκαετία του 1950 είχε και την αθωότητα της εποχής εκείνης, τροφοδοτημένη από τις ιστορίες των γερόντων μας και τις άχαρες κινηματογραφικές ταινίες. Παίζαμε τους «στρατιώτες» (ο πατέρας του καθένα μας είχε υπηρετήσει στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο), καθώς και τους «καουμπόηδες και Ινδιάνουςι». Παρά την σαφή προκατάληψη των ταινιών και την λοξή προπαγάνδα που αυτές την «σερβίρανε» ως Ιστορία, σχεδόν όλοι ήθελαν να είναι Ινδιάνοι. Οι καουμπόηδες δεν φάνταζαν ποτέ τους τρομερά ρομαντικοί, ενώ οι Ινδιάνοι γνώριζαν πολύ καλά πώς να επιβιώνουν σε κάθε άγριο περιβάλλον. Υπήρξαν οι τραγικές φιγούρες μέσα στην φαντασία μας, μαζί με ένα κάποιο πένθος που αναγνώριζε πως η εξαφάνισή τους δεν είχε προκύψει από κάποιο ατύχημα.

Από τις πολλές φαντασίες που κατανοούσαμε, μία έχει παραμείνει πολύ ζωντανή για μένα - το φαινόμενο των «αδελφών αίματος». Δύο άτομα, μη συγγενικά αλλά μοιραζόμενα ένα βαθύ δεσμό της καρδιάς, θα σφράγιζαν αυτόν τον δεσμό με μια απλή τελετή: οι δύο άνθρωποι αυτοί θα χάραζαν την παλάμη του ενός χεριού τους με ένα μαχαίρι, αποκαλύπτοντας μια ροή αίματος. (Κάθε παιδί στη γειτονιά συγκλονιζόταν με την γενναιότητα της πράξης αυτής, και κάπως γνώριζε πως ο πόνος ήταν εξίσου σημαντικός με το ίδιο το αίμα.) Αμέσως μετά, το ένα ματωμένο χέρι έσφιγγε δυνατά του άλλου το ματωμένο χέρι, το αίμα τους αναμιγνυόταν και οι δύο άσχετοι μεταξύ τους πλέον γίνονταν «αδελφοί αίματος», δεσμευόμενοι ιεροπρεπώς, σαν δύο γιοι της ίδιας μητέρας.

Οι Γραφές είναι γεμάτες με εικόνες αίματος, από εκείνη του δίκαιου Άβελ μέχρι εκείνη του Ίδιου του Ιησού.

«Η ζωή είναι μέσα στο αίμα», διαβάζουμε στο Λευιτικό.

Στις Γραφές το αίμα μπορεί και «φωνάζει» μέσα από την γη. 

Λεκιάζει, αλλά και καθαρίζει.

Είναι το υλικό μιας ιεροπρεπούς προσφοράς.

Είναι μια εικόνα και πραγματικότητα που εκτείνεται πέρα από τα όρια της Γραφής και κατέχει μια θέση πρωτείου στις περισσότερες θρησκείες του κόσμου.

Η πράξη των Ιθαγενών Αμερικανών της «αδελφότητας αίματος» μοιάζει ενστικτωδώς αληθινή, και αμέσως κατανοητή από οποιονδήποτε την έχει ακουστά.

Ο σύγχρονος πολιτισμός μας έχει μια παράξενη σχέση με τα φυσικά πράγματα, συμπεριλαμβανομένου του σώματός μας. Ο νεωτερισμός έχει μετακινηθεί, δεκαετία-δεκαετία, προς μια αυξανόμενα αφηρημένη έννοια του τι σημαίνει να είσαι ανθρώπινο ον. Είμαστε ωθούμενοι από μια συμβατική, νομική έννοια των σχέσεων η οποία υποβαθμίζει τον ρόλο της βιολογίας. Σε ένα κόσμο όπου η ελευθερία εκτιμάται πάνω απ’ όλα τα άλλα, η τυραννία της βιολογίας («απλά, είναι αυτό που είναι») είναι σχεδόν αβάσταχτη.

Αυτή η συμβατική/νομική κατανόηση έχει βρει τον δρόμο της και μέσα στην χριστιανική σκέψη. Σε πολλές σύγχρονες αφηγήσεις της Ενσάρκωσης, ο Χριστός γίνεται άνθρωπος, μόνο και μόνο για να έχει νομική υπόσταση για όταν πληρώσει για τις αμαρτίες μας. Αυτή δεν είναι όμως η σκέψη των πρώιμων Πατέρων.

Όταν διαβάζετε τον σπερματικό λόγο του Αγίου Αθανάσιου «Περί της Ενσαρκώσεως», είναι τόσο δυνατή η έμφαση στην πλήρη αλληλεγγύη που εμπεριέχεται στην φυσική πραγματικότητα του Χριστού και όλης της ανθρωπότητας, που θα ήταν εύκολο να αναρωτηθούμε μήπως από μόνη της η Ενσάρκωση θα αρκούσε να επιφέρει την σωτηρία μας. Φυσικά, ο Άγιος Αθανάσιος δεν βγάζει αυτό το συμπέρασμα, αλλά ερευνά σε βάθος την ίδια την ένωση του Θεού με το ανθρώπινο – το Θεϊκό ενωμένο με το δημιουργημένο.

Είναι δύσκολο για τους σύγχρονους ανθρώπους, που έχουν γαλουχηθεί με τα αφηρημένα στοιχεία του συμβατικού/ νομικού κόσμου, να έρθουν στα σύγκαλά τους και να κατανοήσουν τις απλές πραγματικότητες της βιολογικής ύπαρξής τους. Ο Θεός δεν μας δημιούργησε ως νομικές οντότητες. Μας έπλασε από τον πηλό και φύσηξε ζωή μέσα μας. Ο σύγχρονος μύθος για την Δημιουργία παραβλέπει την βιολογία και διακηρύσσει: «Όλοι οι άνθρωποι είναι δημιουργημένοι ίσοι [μια νομική έννοια] και προικισμένοι με κάποια αναφαίρετα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της ζωής, της ελευθερίας και της επιδίωξης της ευτυχίας». Όλο και περισσότερο, αυτές οι αφηρημένες νομικές έννοιες θεωρούνται ανώτερες και προτιμότερες από την ανθρώπινη βιολογική ύπαρξη. Παρά την αναμφισβήτητα βιολογική πραγματικότητα της ανθρώπινης ζωής, ένα αγέννητο παιδί (πολύ βολικά) εξαιρείται από την συμβατική/νομική υπόσταση, καθιστώντας έτσι την καταστροφή του ένα ζήτημα που είναι άνευ σημασίας. Η άμβλωση είναι το «ιερό μυστήριο» μιας σύμβασης η οποία γιορτάζει τον θρίαμβο της νομικής ελευθερίας πάνω από την βιολογική πραγματικότητα.

Αυτό το ίδιο συμβατικό/νομικό μοντέλο επίσης εντοπίζεται κάτω από την σύγχρονη ερμηνεία περί «προσωπικής σχέσης με τον Χριστό». Αυτή η γλώσσα δεν έχει υπόσταση ούτε έχει προέλευση μέσα από την Παράδοση. Αντιθέτως, είναι εξ ολοκλήρου ένα κατασκεύασμα της ψευδούς συνείδησης του σύγχρονου κόσμου.  Οι σύγχρονοι Χριστιανοί λένε «Εγώ έχω μια προσωπική σχέση με τον Χριστό», και αυτή την δήλωση την εξυψώνουν πάνω απ' όλα τα άλλα.  Τις περισσότερες φορές δεν σημαίνει τίποτα περισσότερο από ένα ψυχολογικό κατασκεύασμα, το οποίο κατανοείται με συμβατικούς/νομικούς όρους.

Όμως η ζωή της Εκκλησίας όπως μάς δόθηκε από τον Ίδιο τον Χριστό, κατανοείται με ένα πολύ διαφορετικό τρόπο.

Ο Χριστός είπε: «Ο τρώγων μου την Σάρκα και πίνων μου το Αίμα μένει μέσα Μου και Εγώ μέσα του». Αυτή η δήλωση είναι ριζωμένη και γειωμένη σε σάρκα και αίμα. Συγγενεύουμε και ενωνόμαστε πνευματικά και οργανικά με τον Χριστό.  «Πνευματικό», «πνευματικά» και οι συγγενείς λέξεις είναι λόγια που αρνούμαι να εγκαταλείψω, όμως θα πρέπει να απαλλαγούν από τις ψυχολογικές/ συμβατικές/ νομικές έννοιές τους και να επανατοποθετηθούν στον πιο απτό κόσμο, της βιολογίας, της ουσίας, του… συγκεκριμένου. Ο Άγιος Παύλος, περιγράφοντας την σχέση μας με τον Χριστό, παραπέμπει σε εικόνες της σεξουαλικής ένωσης:

«16 ή ουκ οίδατε ότι ο κολλώμενος τη πόρνη έν σώμα εστιν; έσονται γαρ, φησίν, οι δύο εις σάρκα μίαν· 17 ο δε κολλώμενος τω Κυρίω έν πνεύμα εστι…»  (Α’ Κορ. 6:16-17)

Αυτή η δήλωση δεν έχει νόημα μέσα στον συμβατικό/νομικό κόσμο. Υποθέτει την βιολογία ως πρωταρχική πραγματικότητα της ύπαρξής μας και βλέπει τις πνευματικές σχέσεις να διέπονται από την ίδια απεικόνιση. Η σύγχρονη φαντασία απεχθάνεται και μπερδεύεται με την ιδέα πως «τρώμε τον Θεό». Δεν έχει όμως κανένα πρόβλημα, να φαντάζεται συμβόλαια και νομικές ρυθμίσεις μαζί Του. Έχουμε ξεχάσει την αληθινή φύση της ύπαρξής μας.

Δείτε για παράδειγμα το εξής εδάφιο στην Α’ Επιστολή του Αγίου Ιωάννη:

«εαν είπωμεν ότι κοινωνίαν έχομεν μετ᾿ αυτού και εν τω σκότει περιπατώμεν, ψευδόμεθα και ού ποιούμεν την αλήθειαν· εάν δε εν τω φωτὶ περιπατώμεν, ως αυτός εστιν εν τω φωτί, κοινωνίαν έχομεν μετ᾿ αλλήλων, και το αίμα Ιησού Χριστού τού υιού αυτού καθαρίζει ημάς απὸ πάσης αμαρτίας.»   (Α’ Ιω. 1:6-7)

Οι σύγχρονοι χειρισμοί αυτού του εδαφίου αναδιαμορφώνουν τα πάντα σε συμβατική γλώσσα (σχεδόν η μόνη γλώσσα της φαντασίας μας). Η λέξη
«κοινωνία» αποδίδεται ως «αδελφότητα» και όχι ως «κοινή συνύπαρξη», αλλάζοντας έτσι ένα πολύ φυσικό/οργανικό νόημα σε ένα αόριστο και ψυχολογημένο. Το «εν τω φωτί περιπατούμεν» εκλαμβάνεται ως μια αναφορά στην ηθική ζωή, με αποτέλεσμα κάτι αφηρημένο να κάνει και την επίκληση για εξιλέωση.

Το εδάφιο έχει πολύ διαφορετικό νόημα όταν ιδωθεί στην πιο πρωτόγονη-βιολογική κατανόησή του. Η λέξη «κοινωνία» αναφέρεται σε μια πραγματική συνύπαρξη, συμμετοχή στην ζωή ενός άλλου. Το «ψευδόμεθα» είναι όταν «περπατάμε στο σκοτάδι» και διακόπτουμε την ζωοδοτική κοινωνία με τον Χριστό και τους άλλους. Η μετάνοια και η αληθινή κοινωνία με τον Χριστό αποκαθιστούν αυτή την συμμετοχή, η οποία φανερώνεται σίγουρα με την Θεία Ευχαριστία («Το αίμα του Ιησού μας καθαρίζει από όλη την αμαρτία»). Η σύγχρονη φαντασία κωφεύει στις πιο προφανείς έννοιες της Γραφής.

Η βιολογία είναι άνετα η πιο θεμελιώδης πτυχή της ανθρώπινης ύπαρξής μας. Δεν «έχουμε» σώματα – «είμαστε» σώματα.  Η φανταστική πραγματικότητα της συμβατικής/νομικής σκέψης αποξενώνει τους ανθρώπους από το ίδιο το έδαφος της ανθρωπιάς τους. Η ζωή γίνεται ένα υποκατάστατο συνονθύλευμα  ιδεών και αφηρημένων εννοιών, ενώ το σώμα συνεχίζει να υπάρχει με τις αδιάκοπες απαιτήσεις του (αυτά έχει η πραγματικότητα!) Ζούμε, λες και η αλήθεια της ύπαρξής μας υπερβαίνει τα σώματά μας - επιδιώκοντας μάλιστα να αρνούμεθα τις απαιτήσεις του σώματος και στον θάνατο. Μια τοπική «μεγα-εκκλησία» στην περιοχή μου έχει τώρα απαγορεύσει την παρουσία του νεκρού σώματος στις κηδείες μέσα στον ναό. Η Λειτουργία της - ένας τάχα «Εορτασμός της Ζωής» - μπορεί πολύ πιο εύκολα να συντηρήσει την χαρούμενη μυθοπλασία της αφηρημένης πραγματικότητάς μας, αν μπορεί να αποφευχθεί η ενοχλητική παρουσία ενός νεκρού σώματος.

Μια αληθινή και πιστή πρακτική της χριστιανικής πίστης πρέπει να είναι γειωμένη στο σώμα και στο δεδομένο της ζωής. Η βιολογία δεν είναι ο εχθρός μας ούτε είναι κάτι που πρέπει να νικηθεί. Είναι το όχημα της ύπαρξής μας. Η ελπίδα μας για την ανάσταση δεν είναι κάτι που βιώνεται χώρια από το σώμα, αλλά βλέπει το βιολογικό στοιχείο εξυψωμένο και μεταμορφωμένο για χάρη της αξιοπρέπειας της αιωνιότητας.

Στην Ενσάρκωση, ο Θεός μας έκανε «αδέλφια αίματος». Είμαστε οστά του οστού Του, και σάρκα της σαρκός Του. Η ανθρωπιά μας, στην πιο συγκεκριμένη και κυριολεκτική μορφή, έχει ενωθεί αμετάκλητα μαζί Του. Η κλασική παράδοση της χριστιανικής πίστεως έχει διατηρήσει την πίστη της σε αυτή την πραγματικότητα (αν και ο σύγχρονος κόσμος την έχει σίγουρα καταπονήσει). Τα δε δόγματα των Μεγάλων Συνόδων γίνονται κατανοητά μόνο μέσα σε αυτό το πλαίσιο.

«εποίησέ τε εξ ενός αίματος παν έθνος ανθρώπων κατοικείν επί παν το πρόσωπον της γης….»  (Πράξεις 17:26) 

Χάρη στην μεγάλη Του αγάπη, αυτό το «εξ ενός αίματος» είναι τώρα και το δικό Του.