Η στατιστική, κλάδος τών μαθηματικών, έχει μπει σε όλα τα πεδία τής επιστήμης. Δίνει πληροφορίες που είναι πολλαπλά χρήσιμες, κυρίως στην ιατρική, αφού με τις μεθόδους της μπορεί να ορισθούν τα όρια διαφόρων δεικτών, ώστε από τις εξετάσεις που κάνει ο καθένας να ξέρη αν είναι μέσα στα όρια που χαρακτηρίζουν τον υγιή οργανισμό. Στον πολύ λαό βέβαια η στατιστική είναι γνωστή από την πολιτική και την χρήση της από τα διάφορα κόμματα και τα Μ.Μ.Ε., τα οποία μετρούν την επίδραση τών κομμάτων στον λαό.

Βέβαια οι περισσότερες στατιστικές μελέτες στηρίζονται στην δειγματοληψία, δηλαδή στην επιλογή από όλο τον πληθυσμό ενός δείγματος, το οποίο επιδιώκεται να είναι αντιπροσωπευτικό. Αυτό όμως είναι μια πολύ δύσκολη υπόθεση, η οποία απαιτεί γνώσεις και δεξιότητες που δεν έχουν άμεση σχέση με αριθμούς και μαθηματικές μεθόδους. Γι’ αυτό και υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο τού στατιστικού λάθους, το οποίο οι διάφορες στατιστικές εταιρείες επιδιώκουν να το προσδιορίζουν.

Οι στατιστικές μελέτες έχουν ιστορία που φθάνει στην αρχαία εποχή. Στατιστική μελέτη είναι και η απογραφή τού πληθυσμού. Και όλοι θυμόμαστε από την γιορτή τών Χριστουγέννων, ότι «εν ταις ημέραις εκείναις εξήλθε δόγμα παρά Καίσαρος Αυγούστου απογράφεσθαι πάσαν την οικουμένην» (Λουκά, 2,1). Στην Βηθλεέμ έφερε την Παναγία και τον Ιωσήφ η απογραφή που διέταξε ο Καίσαρας, δηλαδή μια στατιστική μελέτη όλου τού πληθυσμού τής Αυτοκρατοριας.

Είναι φανερό από όσα σημειώθηκαν ότι στις δειγματοληπτικές στατιστικές μελέτες δίνονται αφορμές για αμφισβητήσεις τών συμπερασμάτων τους. Αν εξαιρέσουμε την χρήση τής σταστιστικής από τα κομματικά επιτελεία, σε όλους τους άλλους τομείς υπάρχει μέριμνα να ληφθούν τα πλέον έγκυρα αποτελέσματα, για να βγουν τα πιο ωφέλιμα συμπεράσματα.

Μεταξύ άλλων η στατιστική μάς κάνει να είμαστε συνετοί και όχι απόλυτοι. Ξέρουμε ότι σε όλα τα ανθρώπινα υπάρχουν ποσοστά πιθανότητας και σχεδόν πουθενά απόλυτη βεβαιότητα.

Όχι σε απορριπτικές γενικεύσεις

Την στατιστική μάς την έφερε στο νου μια ασθένεια που έχει διάδοση σε ορισμένα δραστήρια μέλη τής Εκκλησίας, τα οποία είναι πολύ εύκολα σε απορριπτικές γενικεύσεις. Λέγονται εκφράσεις τού τύπου: «Κανείς από τους αρχιερείς...», «ούτε ένας Επίσκοπος ή Ιερέας...», «κανείς θεολόγος ή  κληρικός...» κ.λπ.

Αυτά μάς τα θύμισε μια πρόταση ενός πραγματικά αγωνιστού Κληρικού, ο οποίος με αφορμή τις πανηγυρικές εκδηλώσεις για την εορτή τού Αποστόλου Παύλου στην Αθήνα, κάπου στις αρχές τής δεκαετίας τού 60, μεταξύ άλλων είπε: «…Αν μάς στύψης όλους, παπάδες, δεσποτάδες, καλογέρους, ιεροκήρυκας, θεολόγους το νυχάκι τού αποστόλου Παύλου δεν κάνουμε». Είπε και άλλα ελεγκτικά.

Και ναι μεν η σύγκριση με τον Απόστολο Παύλο τού οποιουδήποτε είναι συντριπτική, όμως ο καθένας μπορεί να μιλά αυτοσυντριβόμενος μόνον για τον εαυτό του. Το σημειώνουμε αυτό, γιατί διαβάζοντας αυτόν τον λόγο σκεφθήκαμε ότι μέσα στους παπάδες, δεσποτάδες και καλογέρους τού καιρού που λέχθηκε αυτός ο λόγος ήταν εν ζωή και δράσει ήδη αναγνωρισμένοι από την Εκκλησία Άγιοι και μάλιστα θαυματουργοί. Ήταν ο όσιος Παΐσιος, ο όσιος Πορφύριος, ο όσιος Εφραίμ ο Κατουνακιώτης, ο άγιος Αθανάσιος Χαμακιώτης, ο άγιος Καλλίνικος Μητροπολίτης Εδέσσης, ο άγιος Άνθιμος τής Χίου, ο π. Φιλόθεος ο Ζερβάκος κ. α.

Σε τέτοιες αγωνιστικές εξάρσεις, αν δεν έχουμε στατιστικά δεδομένα, τουλάχιστον να μη βάζουμε όλους αδιάκριτα στον  ίδιο απορριπτικό σάκο.

π. Θ. Α. Β.