1. Όλα, λοιπόν, ο Χριστός τα ανακεφαλαίωσε «εν εαυτώ»^[1] και κήρυξε πόλεμο κατά του εχθρού μας· συνέτριψε αυτόν που εξ αρχής μας αιχμαλώτισε εν τω Αδάμ και πάτησε το κεφάλι του, όπως γράφει η Γένεση ότι είπε ο Θεός στον όφη: «Και έχθραν θήσω ανά μέσον σού και ανά μέσον της γυναικός και ανά μέσον του σπέρματός σου και του σπέρματος αυτής· αυτός σου τηρήσει κεφαλήν, και συ τηρήσεις αυτού πτέρναν»^[2]. Από τότε διακηρυσσόταν, δηλαδή, ότι αυτός, που θα πατούσε το κεφάλι του φιδιού, επρόκειτο να γεννηθεί εκ παρθένου γυναικός, όμοιος με τον Αδάμ. Και αυτό είναι το σπέρμα, για το οποίο λέγει ο Απόστολος στην προς Γαλάτας επιστολή· «Τον νόμον τών έργων τεθέντα, άχρις ου έλθει το σπέρμα ω επήγγελται»^[3]. Πιο φανερά ακόμη το δείχνει αυτό στην ίδια επιστολή, όταν λέγει: «Ότε δε ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, εξαπέστειλεν ο Θεός τον υιόν αυτού, γενόμενον εκ γυναικός»^[4]. Δεν θα νικείτο δικαίως ο εχθρός, εάν δεν ήταν άνθρωπος εκ γυναικός αυτός που τον νίκησε. Από την αρχή αυτός ο εχθρός κυριάρχησε στον άνθρωπο δια της γυναικός και έτσι αντιστάθηκε στον άνθρωπο. Γι' αυτό και ο Κύριος παραδέχεται ότι ο ίδιος είναι «Υιός ανθρώπου»^[5], διότι «ανακεφαλαιώνει εν εαυτώ»^[6] εκείνον τον πρώτο άνθρωπο, από τον οποίο πλάσθηκε η γυναίκα. Ώστε, όπως δια του ανθρώπου, που νικήθηκε, κατέβηκε το γένος μας στο θάνατο, έτσι πάλι δι' ανθρώπου νικητού ανέβηκε στη ζωή. Και όπως ο θάνατος δι' ανθρώπου πήρε τη νίκη εναντίον μας, έτσι πάλι εμείς δι' ανθρώπου πήραμε τη νίκη εναντίον του θανάτου^[7].

2. Ο Κύριος όμως δεν θα ανακεφαλαίωνε στον εαυτό του εκείνη την αρχαία και πρώτη έχθρα εναντίον του όφεως, εκπληρώνοντας την υπόσχεση του Δημιουργού και εκτελώντας την εντολή του, εάν ερχόταν από άλλον Πατέρα. Αλλά επειδή ένας και ο αυτός είναι εκείνος που μας έπλασε στην αρχή και στο τέλος έστειλε τον Υιό του. Ο Κύριος εκτέλεσε την εντολή του «γενόμενος εκ γυναικός»^[8] και εξαλείφοντας τον εχθρό μας και τελειοποιώντας τον άνθρωπο «κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσιν»^[9] Θεού. Και γι' αυτό δεν τον κατετρόπωσε από αλλού, παρά μόνον από τα λόγια του νόμου και χρησιμοποιώντας την εντολή του Πατρός ως βοηθό για να αφανίσει και ελέγξει τον αποστάτη άγγελο. Πρώτα μεν νήστευσε σαράντα ημέρες, όπως ο Μωυσής και ο Ηλίας, και μετά πείνασε^[10], για να καταλάβουμε ότι αυτός είναι αληθινός και πραγματικός άνθρωπος διότι είναι γνώρισμα του ανθρώπου να πεινά, όταν δεν τρώει και ύστερα για να έχει ο εχθρός με ποιόν να συγκρουσθεί. Επειδή, δηλαδή, στην αρχή με την τροφή εξαπάτησε τον άνθρωπο που δεν πεινούσε, για να παραβεί την εντολή του Θεού, στο τέλος δεν μπόρεσε να τον μεταπείσει, ενώ ήταν πεινασμένος, να πάρει την τροφή από τον Θεό. Ενώ αυτός τον πείραζε και έλεγε- «Ει Υιός ει του Θεού, ειπέ ίνα οι λίθοι ούτοι άρτοι γένωνται», ο Κύριος τον απώθησε με την εντολή του νόμου, λέγοντας: «Γένεσις γράπται, ουκ επ' άρτω μόνω ζήσεται άνθρωπος»^[11]. Για εκείνο μεν που είπε: «Ει Υιός ει του Θεού», σιώπησε· τον τύφλωσε δε με την ομολογία ότι είναι άνθρωπος και με το λόγο του Πατρός αχρήστευσε την πρώτη επιθεσή του. Η πλησμονή, λοιπόν, του ανθρώπου, που έγινε στον παράδεισο με το ότι έφαγαν οι δύο πρωτόπλαστοι, διαλύθηκε με την πείνα, που έγινε σε αυτόν τον κόσμο. Ο σατανάς, που εκδιώχθηκε με το λόγο της Γραφής, επιχείρησε, πάλι, ο ίδιος με ψέμα και με λόγο της Γραφής να κάνει τη σύγκρουση. Διότι τον οδήγησε στο ψηλότερο πτερύγιο του ναού και του είπε: «Ει Υιός ει του Θεού, βάλε σεαυτόν κάτω· γέγραπται γαρ ότι τοις αγγέλοις αυτού εντελείται περί σου, και επί χειρών άρουσί σε, μήποτε προσκόψης προς λίθον τον πόδα σου»^[12]. Υπό το πρόσχημα της Γραφής απέκρυπτε το ψέμα, όπως κάνουν όλοι οι αιρετικοί. Έλεγε μεν η Γραφή: «Τοις αγγέλοις αυτού ενετείλατο περί αυτού», πουθενά, όμως, δεν έλεγε: «Βάλε σεαυτόν κάτω». Μόνος του ο διάβολος έδιδε αυτήν τη συμβουλή. Ο Κύριος, λοιπόν, βάσει της Γραφής τον ανέτρεψε, λέγοντας: «Πάλιν γέγραπται: ουκ εκπειράσεις Κύριον τον Θεόν σου»^[13]. Με αυτήν τη ρήση που περιέχεται στο μωσαϊκό νόμο, έδειξε αφ' ενός μεν το χρέος του ανθρώπου, ότι δεν πρέπει ο άνθρωπος να πειράζει τον Θεό, όσον, όμως, αφορά σε αυτόν (τον Χριστό), εφ' όσον παρουσιαζόταν με ανθρώπινη μορφή, δεν έπρεπε να πειράσει τον Κύριο τον Θεό του. Η έπαρση του φρονήματος, την οποία έδειξε ο όφις, διαλύθηκε με την ταπείνωση του ανθρώπου. Και δύο ήδη φορές νικήθηκε ο διάβολος με τη Γραφή, επειδή ξεσκεπάσθηκε ότι συμβούλευε πράγματα αντίθετα προς την εντολή του Θεού, και με όσα σκέφθηκε, αποδείχθηκε εχθρός του Θεού. Μολονότι, όμως, ελέγχθηκε πολύ, σαν να πήρε θάρρος, επειδή όλη τη δύναμη που έχει την έταξε στο ψέμα, την τρίτη φορά του έδειξε όλα τα βασίλεια του κόσμου, λέγοντας, όπως μνημονεύει ο Λουκάς: «Ταύτα πάντα σοι δώσω, ότι εμοί παραδέδοται, και ω εάν θέλω δίδωμι αυτά, εάν πεσών προσκύνησης μοι»^[14]. Ο Κύριος τότε, φανερώνοντάς τον ποιος ήταν, είπε: «ύπαγε οπίσω μου, σατανά· γέγραπται γαρ, Κύριον τον Θεόν σου προσκυνήσεις και αυτώ μόνω λατρεύσεις»^[15]. Έτσι τον απογύμνωσε με αυτό το όνομα και έδειξε ποιος ήταν. Η λέξη «σατανάς» στα Εβραϊκά σημαίνει τον αποστάτη. Και αφού, λοιπόν, τον νίκησε για τρίτη φορά, του λοιπού τον απώθησε από κοντά του, ηττημένο βάσει της Γραφής. Έτσι η εν τω Αδάμ παράβαση της εντολής του Θεού εξαλείφθηκε με την εντολή του νόμου, την οποία τήρησε ο Υιός του ανθρώπου, μη παραβαίνοντας την εντολή του Θεού.

3. Ποιος, λοιπόν, είναι ο Κύριος ο Θεός, για τον οποίο έδωσε μαρτυρία ο Χριστός και τον οποίο κανείς δεν θα πειράσει, αλλά πρέπει όλοι να τον προσκυνούν και αυτόν μόνο να λατρεύουν; Οπωσδήποτε και χωρίς αμφιβολία είναι εκείνος ο Θεός που έδωσε και το νόμο. Αυτά προφητεύθηκαν στο νόμο και ο Κύριος με τις λέξεις του νόμου έδειξε ότι ο νόμος κηρύσσει τον Λόγο του Κυρίου από τον Πατέρα. Ο αποστάτης άγγελος εξαφανίζεται με τη φωνή του Θεού και φανερώνεται ποιος είναι και νικάται από τον Υιό του ανθρώπου, που τηρεί την εντολή του Θεού. Επειδή, δηλαδή, στην αρχή έπεισε τον άνθρωπο να παραβεί την εντολή του Δημιουργού, γι' αυτό τον είχε στην εξουσία του. Η εξουσία του, όμως, είναι η παράβαση και η αποστασία και με αυτές έδεσε τον άνθρωπο. Αντιθέτως, πάλι, έπρεπε ο ίδιος ο άνθρωπος, ο νικημένος, να τον δέσει με τα ίδια δεσμά, με τα οποία εκείνος έδεσε τον άνθρωπο, ώστε ο άνθρωπος, απελευθερωμένος, να επιστρέψει στον Κύριό του, αφήνοντας στο σατανά τα δεσμά, με τα οποία είχε δεθεί ο ίδιος, δηλαδή, την παράβαση. Δηλαδή, το δέσιμο του σατανά έγινε απελευθέρωση του ανθρώπου, διότι «ου δύναταί τις εισελθείν εις την οικίαν του ισχυρού και τα σκεύη αυτού αρπάσαι, εάν μη πρώτον δήση τον ισχυρόν»^[16]. Ο Κύριος, λοιπόν, αφού τον ξεσκέπασε με το λόγο του Θεού, ο οποίος τα έκανε όλα, και τον υπέταξε με την εντολή (η εντολή του Θεού είναι ο νόμος) και τον έτρεψε σε φυγή ως άνθρωπος και απέδειξε ότι είναι παραβάτης του νόμου και αποστάτης από τον Θεό, ύστερα πλέον τον έδεσε γερά σαν δραπέτη του και διήρπασε τα σκεύη του, δηλαδή, τους ανθρώπους που κατείχε και κακομεταχειριζόταν. Και (οδηγήθηκε μεν δικαίως ως αιχμάλωτος ο σατανάς, που άδικα αιχμαλώτισε τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος, όμως, που πρωτύτερα αιχμαλωτίσθηκε, αποσπάσθηκε από την εξουσία αυτού που τον κατείχε, κατά το έλεος του Θεού Πατρός. Αυτός ελέησε το πλάσμα και του έδωσε τη σωτηρία, αποκαθιστώντας το με τον Λόγο, δηλαδή, τον Χριστό. Έτσι, δοκιμάζοντας ο άνθρωπος έμαθε ότι παίρνει την αφθαρσία όχι μόνος του, αλλά με τη δωρεά του Θεού.

Σημειώσεις

1. Εφεσίους 1,10.

2. Γένεσις 3,15.

3. Γαλάτας 3,19.

4. Γαλάτας 4,4.

5. Ματθαίος 16,13 κ,ά.

6. Εφεσίους 1,10.

7. Ρωμαίους 5,12. 19. Α' Κορ. 15,22.

8. Γαλάτας 4,4.

9. Γένεση 1,26-27.

10. Ματθαίος 4,2· Έξοδος 34,28· Γ' Βασ. 19,8.

11. Ματθαίος 4,3-4· Δευτερονόμιο 8,3.

12. Ματθαίος 4,6· Ψαλμοί 90,11-12.

13. Ματθαίος 4,7· Δευτερονόμιο 6,16.

14. Ματθαίος 4,9· Λουκάς 4,6-7.

15. Ματθαίος 4,10·Δευτερονόμιο 6,13.

16. Ματθαίος 12,29· Μάρκος 3,27.