|
|
Τα ψεύδη τού Όφεως και ο θάνατος τών πρωτοπλάστων * Η όραση στον Δανιήλ για τα Βασίλεια
|
Κατά Αιρέσεων Βιβλίο 5ο: Κεφάλαιο 24. Τα ψεύδη τού Όφεως για την υποτιθέμενη εξουσία του και οι θεόδοτες εξουσίες Αγίου Ειρηναίου τής Λυών (2ος - αρχές 3ου αιώνος).
Πηγή: "Έλεγχος και Ανατροπή τής Ψευδωνύμου Γνώσεως", βιβλίο 5ο, κεφάλαιο 24, σε μετάφραση αρχιμ. Ειρηναίου Χατζηεφραιμίδη δ. Θ. Θεσσαλονίκη 1991. |

|
1. Όπως λοιπόν, είπε ψέματα στην αρχή, έτσι και στο τέλος έλεγε ψέματα: «Ταύτα πάντα μοι παραδέδοται, και ω εάν θέλω δίδωμι αυτά»[1]. Ο ίδιος δεν καθορίζει τα βασίλεια αυτού του κόσμου, αλλά ο Θεός: «Καρδία βασιλέως εν χειρί Θεού»[2]. Και με το Σολομώντα λέγει ο Λόγος: «αι εμού βασιλείς βασιλεύουσι και οι δυνάσται κρατούσι δικαιοσύνην δι' εμού μεγιστάνες μεγαλύνονται, και τύραννοι δι' εμού κρατούσι γης»[3]. Και ο Απόστολος Παύλος λέγει για το ίδιο θέμα: «Πάσαις εξουσίαις υπερεχούσαις υποτάσσεσθε. Ου γαρ εστίν εξουσία ει μη από Θεού αι δε ούσαι υπό του Θεού τεταγμέναι εισίν»[4]. Και πάλι λέγει σχετικώς με αυτά: «Ου γαρ εική την μάχαιραν φορεί· Θεού γαρ διάκονος εστίν, έκδικος εις οργήν τω το κακόν πράσσοντι»[5]. Επειδή αυτά δεν τα είπε για τις αγγελικές δυνάμεις ούτε για τις αόρατες εξουσίες, όπως μερικοί τολμούν να τα εξηγούν, αλλά για τις ανθρώπινες εξουσίες, λέγει στη συνέχεια: «Δια τούτο γαρ και φόρους τελείτε· λειτουργοί γαρ Θεού εισιν εις αυτό τούτο προσκαρτερούντες»[6]. Αυτό, όμως, και ο Κύριος το επιβεβαίωσε, διότι αφ' ενός δεν έκανε αυτό που προσπαθούσε ο διάβολος να τον πείσει να κάνει, αφ' ετέρου διέταξε να δώσουν το φόρο γι' αυτόν και τον Πέτρο στους εισπράκτορες των φόρων[7]. Διότι «λειτουργοί Θεού εισιν εις αυτό τούτο προσκαρτερούντες»[8]. 2. Επειδή, λοιπόν, ο άνθρωπος, που αποστάτησε από τον Θεό, τόσο πολύ εξαγριώθηκε, ώστε και τον συγγενή του ακόμη να τον θεωρεί εχθρό του και να ζει μέσα σε τόση ανησυχία και στην ανθρωποκτονία και στην πλεονεξία χωρίς φόβο. Του ενέβαλε ο Θεός το φόβο των ανθρώπων, εφ' όσον δεν ήξεραν το φόβο του Θεού ούτως ώστε υποταγμένοι στην ανθρώπινη εξουσία και παιδαγωγημένοι από τον ανθρώπινο νόμο να φθάσουν σε κάποιο σημείο δικαιοσύνης και να σωφρονίζονται ο ένας με τον άλλο, φοβούμενοι το ξίφος που φανερά βρίσκεται μπροστά τους, όπως λέγει ο Απόστολος: «Ου γαρ εική την μάχαιραν φορεί· Θεού γαρ διάκονος εστίν, έκδικος εις οργήν τω το κακόν πράσσοντι»[9]. Γι' αυτό και οι ίδιοι οι άρχοντες έχουν τους νόμους ως ένδυμα δικαιοσύνης. Και για ό,τιδήποτε δίκαιο και νόμιμο κάνουν οι άνθρωποι, δεν θα ανακριθούν γι' αυτά ούτε θα τιμωρηθούν. Για όσα, όμως, κάνουν προς ανατροπή του δικαίου, αδίκως και ασεβώς και παρανόμως και τυραννικώς, με αυτά και θα χαθούν, διότι η δικαία κρίση του Θεού φθάνει σε όλους εξ ίσου και δεν εξασθενεί σε τίποτε. Η γήινη, λοιπόν, βασιλεία από τον Θεό ορίσθηκε προς όφελος των εθνών· όχι από το διάβολο, ο οποίος ποτέ δεν ησυχάζει, μάλλον δε ούτε θέλει τα έθνη να βρίσκονται σε ησυχία. Έτσι λοιπόν, φοβούμενοι την εξουσία των ανθρώπων δεν τρώγουν ο ένας τον άλλο σαν τα ψάρια, αλλά με τις διατάξεις των νόμων αποκρούεται η πολλαπλή αδικία των εθνών. Και κατά τούτο είναι «λειτουργοί Θεού» όσοι ζητούν από εμάς τους φόρους, «εις αυτό τούτο προσκαρτερούντες»[10]. 3. «Αι δε ούσαι εξουσίαι υπό του Θεού τεταγμέναι εισιν»[11]. Είναι, λοιπόν, φανερό ότι ψεύδεται ο διάβολος, όταν λέγει: «εμοί παραδέδοται και ω εάν θέλω δίδωμι αυτά»[12]. Με οποίου τη διαταγή γεννώνται οι άνθρωποι, με αυτού τη διαταγή και οι βασιλείς ορίζονται, κατάλληλοι για τους υπηκόους των. Μερικοί δίδονται για να βοηθήσουν και να ωφελήσουν τους υπηκόους των και να διαφυλάξουν τη δικαιοσύνη. Μερικοί, όμως, δίδονται για να εκφοβίζουν, να τιμωρούν και να επιτιμούν. Μερικοί, πάλι, για να χλευάζουν και να υβρίζουν και να αλαζονεύονται, όπως και στους υπηκόους αξίζει. Έτσι η δικαία κρίση του Θεού, όπως είπαμε πριν, φθάνει σε όλους εξ ίσου. Ο διάβολος, όμως, εφ' όσον είναι αποστάτης άγγελος, μπορεί να κάνει μόνον αυτό, που έκανε και στην αρχή· να απατά και παρασύρει το νου του ανθρώπου για να παραβαίνει τις εντολές του Θεού και λίγο-λίγο να τυφλώνει τις καρδιές αυτών που προσπαθούν να τον λατρεύουν, για να λησμονήσουν μεν τον αληθινό Θεό, να λατρεύσουν, όμως, αυτόν ως θεό. 4. Αλλά, όπως κάποιος αποστάτης, αν καταλάβει μία περιοχή ως εχθρός, προκαλεί ταραχή σε όσους βρίσκονται σε αυτήν και διεκδικεί για τον εαυτό του τη δόξα του βασιλιά μπροστά σε όσους αγνοούν ότι είναι αποστάτης και ληστής, έτσι και ο διάβολος, που είναι ένας από τους αγγέλους αυτούς, οι οποίοι είναι τοποθετημένοι επάνω από το πνεύμα του αέρος, όπως το κατέστησε σαφές ο Απόστολος Παύλος στην προς Εφεσίους επιστολή[13], επειδή φθόνησε τον ανθρωπο[14], έγινε αποστάτης από το νόμο του Θεού. Ο φθόνος είναι κάτι ξένο προς τον Θεό. Και επειδή η αποστασία του ελέγχθηκε δια του ανθρώπου και ο άνθρωπος έγινε κριτήριο της σκέψεώς του, γι' αυτό όλο και πιο πολύ αντιτάχθηκε στον άνθρωπο, φθονώντας τη ζωή του και θέλοντας να τον κατακλείσει μέσα στη δική του εξουσία της αποστασίας. Γι' αυτό ο Δημιουργός των όλων Λόγος του Θεού, νικώντας τον ως άνθρωπος και αποδεικνύοντάς τον αποστάτη, ανθυπέταξε το διάβολο στον άνθρωπο. «Ιδού», λέγει, «δίδωμι υμίν την εξουσίαν του πατείν επάνω όφεων και σκορπίων και επί πάσαν την δύναμιν του εχθρού»[15]. Όπως με την αποστασία κυριάρχησε ο διάβολος στον άνθρωπο, έτσι πάλι με τον άνθρωπο, που επέστρεψε στον Θεό, παύει η αποστασία του.
Σημειώσεις 1. Λουκάς 4,6. 2. Παροιμίες 21,1. 3. Παροιμίες 8,15-16. 4. Ρωμαίους 13,1. 5. Ρωμαίους 13,4. 6. Ρωμαίους 13,6. 7. Ματθαίος 17,27. 8. Ρωμαίους 13,6. 9. Ρωμαίους 13,4. 10. Ρωμαίους 13,6. 11. Ρωμαίους 13,1. 12. Λουκάς 4,6. 13. Εφεσίους 2,2. 14. Σοφία Σολομώντος 2,24. 15. Λουκάς 10,19. |
Δημιουργία αρχείου: 11-11-2026.
Τελευταία μορφοποίηση: 11-11-2026.