Ορθόδοξη Ομάδα Δογματικής Έρευνας

Κεντρική Σελίδα

Πατέρες, Αγία Γραφή και Προφητείες

Το Βιβλίο του Δανιήλ στην Αγία Γραφή: Ιστορικό; Προφητικό; Διαχρονικό; * Η αφθαρτοποίηση όλης τής κτίσεως κατά την ανακαίνιση τής δημιουργίας * Δανιήλ και ερμηνεία ονείρων

Κατά Αιρέσεων Βιβλίο 5ο: Κεφάλαιο 26.

Η όραση στον Δανιήλ για τα Βασίλεια

Ερμηνεία από τον άγιο Ειρηναίο

Αγίου Ειρηναίου τής Λυών (2ος - αρχές 3ου αιώνος).

 

Πηγή: "Έλεγχος και Ανατροπή τής Ψευδωνύμου Γνώσεως", βιβλίο 5ο, κεφάλαιο 26, σε μετάφραση αρχιμ. Ειρηναίου Χατζηεφραιμίδη δ. Θ. Θεσσαλονίκη 1991.

1. Όλα τα σχετικά με τους εσχάτους καιρούς και τους δέκα βασιλείς που θα είναι κατ' αυτούς τους καιρούς, και στους οποίους θα μοιρασθεί η εξουσία που κυριαρχεί τώρα, τα φανέρωσε σαφέστερα ο Ιωάννης, ο μαθητής του Κυρίου, στην αποκάλυψη, δείχνοντας ποια ήσαν τα δέκα κέρατα που είδε ο Δανιήλ, και λέγοντας ότι ο Άγγελος του είπε τα εξής: «Και τα δέκα κέρατα ά είδες, δέκα βασιλείς εισιν, οίτινες βασιλείαν ούπω έλαβον, αλλ' εξουσίαν ως βασιλείς μίαν ώραν λαμβάνουσι μετά του θηρίου. Ούτοι μίαν γνώμην έχουσι, και την δύναμιν και την εξουσίαν αυτών τω θηρίω διδόασιν. Ούτοι μετά του αρνίου πολεμήσουσι, και το αρνίον νικήσει αυτούς, ότι κύριος κυρίων εστί και βασιλεύς βασιλέων»[1].

Είναι φανερό, λοιπόν, ότι τους τρεις από αυτούς τους φονεύει αυτός που πρόκειται να έλθει (ο Αντίχριστος) και οι υπόλοιποι θα υποταγούν σε αυτόν και ο ίδιος είναι ο όγδοος μεταξύ αυτών, θα λεηλατήσουν τη Βαβυλώνα, θα την κατακαύσουν με φωτιά, θα δώσουν τη βασιλεία της στο θηρίο και θα καταδιώξουν την Εκκλησία. Αλλά μετά θα τους εξαφανίσει ο Κύριος, όταν έλθει. Επειδή, δηλαδή, πρέπει να διαιρεθεί η βασιλεία τους και έτσι να χαθεί, ο Κύριος λέγει: «Πάσα βασιλεία μερισθείσα καθ' εαυτής ερημούται και πάσα πόλις ή οικία μερισθείσα καθ' εαυτής ου σταθήσεται»[2]. Πρέπει, λοιπόν, η βασιλεία και η πολιτεία και η οικία να μοιρασθούν σε δέκα. Και γι' αυτό ήδη προφήτευσε το μερισμό και τη διαίρεση.

Και το τέλος ακριβώς της τετάρτης βασιλείας λέγει ο Δανιήλ ότι είναι τα δάκτυλα των ποδών της εικόνος αυτής που είδε ο Νάβουχοδονόσορ και επάνω στους οποίους ήλθε η αχειρότμητος πέτρα. Και όπως λέγει ο ίδιος: «Οι πόδες μέρος τι σιδηρούν και μέρος τι οστράκινον, έως ου ετμήθη λίθος άνευ χειρών και επάταξε την εικόνα επί τους πόδας τους σιδηρούς και οστρακίνους και ελέπτυνεν αυτούς εις τέλος»[3].

Μετά, πάλι, στην εξήγηση του ονείρου λέγει: «Και ότι είδες τους πόδας και τους δακτύλους μέρος μεν τι οστράκινον μέρος δε τι σιδηρούν, βασιλεία διηρημένη έσται, και από της ρίζης της σιδηράς έσται εν αυτή, ον τρόπον είδες τον σίδηρον αναμεμειγμένον τω οστράκω· και οι δάκτυλοι των ποδών μέρος μεν τι σιδηρούν μέρος δε τι οστράκινον»[4].

Τα δέκα, λοιπόν, δάκτυλα των ποδών είναι αυτοί οι δέκα βασιλείς, στους οποίους θα μοιρασθεί η βασιλεία. Από αυτούς μερικοί θα είναι ισχυροί και δραστήριοι ή ενεργητικοί και άλλοι θα είναι νωθροί και άχρηστοι και δεν θα συμφωνούν, όπως λέγει και ο Δανιήλ: «Μέρος τι της βασιλείας έσται ισχυρόν και απ' αυτής έσται συντριβόμενον. Ότι είδες τον σίδηρον αναμεμειγμένον τω οστράκω, συμμειγείς έσονται εν σπέρματι ανθρώπων και ουκ έσονται προσκολλώμενοι ούτος μετά τούτου, καθώς ο σίδηρος ουκ αναμείγνυται μετά του οστράκου»[5].

Και επειδή θα γίνει το τέλος, λέγει: «Και εν ταις ημέραις των βασιλέων εκείνων αναστήσει ο Θεός του ουρανού βασιλείαν, ήτις εις τους αιώνας ου διαφθαρήσεται, και η βασιλεία αυτού λαώ ετέρω ουχ υπολειφθήσεται· λεπτυνεί και λικμήσει πάσας τας βασιλείας, και αυτή αναστήσεται εις τους αιώνας.

Ον τρόπον είδες ότι από όρους ετμήθη λίθος άνευ χειρών και ελέπτυνε το όστρακον, τον σίδηρον, τον χαλκόν, τον άργυρον, τον χρυσόν, ο Θεός ο μέγας εγνώρισε τω βασιλεί ά δει γενέσθαι μετά ταύτα, και αληθινόν το ενύπνιον και πιστή η σύγκρισις αυτού» [6].

2. Εάν, λοιπόν, ο Θεός ο μέγας έδειξε δια του Δανιήλ τα μέλλοντα και τα επιβεβαίωσε δια του Υιού και αν ο Χριστός είναι ο αχειρότμητος λίθος, ο οποίος θα εξαφανίσει τα πρόσκαιρα βασίλεια και θα φέρει την αιώνια βασιλεία, που είναι η ανάσταση των δικαίων («Αναστήσει», λέγει, «ο Θεός του ουρανού βασιλείαν, ήτις εις τον αιώνα ου διαφθαρήσεται»[7]), ελεγχόμενοι πλέον ας σωφρονισθούν όσοι αρνούνται τον Δημιουργό και δεν συμφωνούν ότι τους Προφήτες προαπέστειλε ο Πατήρ που έστειλε και τον Κύριό μας, αλλά ισχυρίζονται ότι οι προφητείες έγιναν από διαφορετικές Δυνάμεις.

Όσα, λοιπόν, διεκήρυξε ο Δημιουργός, όμοια με όλους τους Προφήτες, αυτά επιτέλεσε ο Χριστός στο τέλος, διακονώντας το θέλημα του Πατρός και εκπληρώνοντας την οικονομία για το ανθρώπινο γένος. Αυτούς, λοιπόν, που βλασφημούν τον Δημιουργό είτε με τα λόγια είτε ολοφάνερα, όπως τους Μαρκιωνίτες, είτε για να ανατρέπουν τη διδασκαλία της Γραφής, όπως τους Ουαλεντινιανούς, και όλους τους ψευδώνυμους Γνωστικούς, όλοι όσοι λατρεύουν τον Θεό πρέπει να τους αναγνωρίσουν ότι είναι όργανα του σατανά, ότι με αυτούς φανερώθηκε ο σατανάς τώρα, όχι πριν, για να βλασφημούν τον Θεό, ο οποίος προετοίμασε το αιώνιο πυρ για όλη την Αποστασία. Ο ίδιος μόνος του δεν τολμά απροκάλυπτα να βλασφημήσει τον Κύριο του, όπως και στην αρχή με τον όφη εξηπάτησε τον άνθρωπο, σαν να κρυβόταν από τον Θεό. [Καλώς είπε ο Ιουστίνος ότι πριν από την παρουσία του Κυρίου ουδέποτε τόλμησε ο σατανάς να βλασφημήσει τον Θεό[8], διότι ακόμη δεν ήξερε την καταδίκη του][9]. Οι Προφήται μίλησαν περί αυτού με παραβολές και αλληγορίες. Μετά την έλευση του Κυρίου, από τους λόγους του Χριστού και των Αποστόλων του έμαθε ξεκάθαρα ότι το αιώνιο πυρ προετοιμάσθηκε γι' αυτόν[10], επειδή με τη θέλησή του αποστάτησε από τον Θεό, καθώς, επίσης, και για όλους εκείνους που δεν μετανοούν, αλλά παραμένουν στην αποστασία.

Με τέτοιους ανθρώπους βλασφημεί τον Θεό, ο οποίος επάγει την κρίση, σαν ήδη να καταδικάσθηκε, και το αμάρτημα της αποστασίας του το αποδίδει στον Δημιουργό του και όχι στη δική του θέληση και γνώμη. Όπως ακριβώς όσοι παραβαίνουν τους νόμους και τιμωρούνται, κατηγορούν τους νομοθέτες και όχι τον εαυτό τους, έτσι και αυτοί, πλήρεις διαβολικού πνεύματος, επιφέρουν αναρίθμητες κατηγορίες στον Δημιουργό μας, ο οποίος και το Πνεύμα της ζωής δώρισε σε εμάς και το νόμο του έδωσε κατάλληλο για όλους. Και όμως αυτοί αρνούνται ότι είναι δίκαιη η κρίση του Θεού. Γι' αυτόν το λόγο και επινοούν κάποιον άλλον πατέρα, ο οποίος δεν φροντίζει ούτε προνοεί για τα δικά μας ή ακόμη συνευδοκεί με όλες τις αμαρτίες.

 

Σημειώσεις


1. Αποκάλυψη 17,12-14.

2. Ματθαίος 12,25.

3. Δανιήλ 2,33-34.

4. Δανιήλ 2,41-42.

5. Δανιήλ 2,42-43.

6. Δανιήλ 2,44-45.

7. Δανιήλ 2,44.

8. Για το ότι ο σατανάς προ της ελεύσεως του Χριστού δεν ήταν βέβαιος για την αιώνια καταδίκη του, αντίθετα, μάλιστα, είχε κάποια κρυφή ελπίδα σωτηρίας, και γι' αυτό ακόμη δεν είχε τολμήσει να βλασφημήσει τον Κύριο ή να σκεφθεί κάποια ανταρσία εναντίον του, διαβάζουμε όχι μόνο στον Ιουστίνο και στον Ειρηναίο, αλλά και στον Επιφάνειο (Πανάριος, αιρ. 39,Η΄ PG 41,676 Α-B), στο συγγραφέα των ποιημάτων Adversus Marcionem (στα έργα του Τερτυλλιανού, βιβλίο 1, κεφ. 3· PL 2,1057 Α), στον Ισίδωρο Πηλουσιώτη (βιβλίο 2, επ. 90 Απολλωνίω Επισκόπω PG 78,533) και στον Οικουμένιο (Υπόμνημα στη Β΄ Πέτρου· PG 119,573C). Βάσει αυτής της απόψεως, ίσως, ήταν η δοξασία μερικών αρχαίων ότι ο διάβολος ακόμη δεν κατάλαβε την καταδίκη του, ούτε ότι τον αναμένει αιώνια τιμωρία. Αυτό θα το μάθει στην έσχατη κρίση.

9. Ευσεβίου, Εκκλησιαστική Ιστορία, Δ', 18,9 (ΒΕΠ 19,303, 2-4). Είναι άγνωστο από ποιο έργο του Ιουστίνου προέρχεται το απόσπασμα αυτό, το οποίο διασώζει ο Ευσέβιος.

10. Παράβαλλε Ματθαίος 25,41.

Δημιουργία αρχείου: 28-11-2025.

Τελευταία μορφοποίηση: 28-11-2025.

ΕΠΑΝΩ