• 1. Η επιστολή τού οσίου Θεοφάνους

• 2. Το γενεαλογικό δένδρο τής Αγγλικανικής πλάνης

• 3. Αιρετικά παρακλάδια με όλο και βαθύτερο σκότος

• 4. Η Ορθόδοξη αμετάβλητη αλήθεια

• 5. Έλεγχος τού παρασυρμένου

• 6. Χαρακτηριστικά τής αληθινής Ορθόδοξης Εκκλησίας

• 7. Ιστορική αναδρομή τής Αποστολικής διαδοχής

• 8. Οι απόστολοι είπαν για τους Αποστάτες τής πίστης

1. Η επιστολή τού οσίου Θεοφάνους

Αγαπητοί ακροατές, χαίρετε.

Στη σημερινή εκπομπή θα συνεχίσουμε την ανάγνωση της επιστολής του Οσίου Θεοφάνου του Εγκλείστου, που απευθύνεται σε έναν ορθόδοξο χριστιανό, ο οποίος ωστόσο είχε παρασυρθεί από το κήρυγμα ενός αιρετικού και άρχισε στην ουσία να κλονίζεται η πίστη του στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Η επιστολή αυτή, έχει γραφεί πλέον του ενός αιώνος, πλέον των 100 ετών και ωστόσο παραμένει επίκαιρη και ζωντανή, διότι, δυστυχώς, τα προβλήματα αυτά εξακολουθούν και σήμερα να υπάρχουν και μάλιστα με την ίδια σχεδόν μορφή. 

Ο Όσιος Θεοφάνης, ως γνήσιος ποιμένας της Εκκλησίας και φωτισμένος από τη χάρη του Θεού, καταρχήν προσπαθεί να βοηθήσει τον αναγνώστη του, υποδεικνύοντάς του τα ατοπήματα στα οποία υπέπεσε, ούτως ώστε να φτάσει στο σημείο να παραπλανηθεί και να επηρεαστεί, από τα ευγενικά μεν, αλλά φαρμακερά λόγια του κήρυκα αυτού. Και τελευταία είδαμε, ότι άρχισε να προσπαθεί να του υποδείξει, τον ιστορικό δρόμο που ακολούθησε ο κήρυκας αυτός, τον ιστορικό δρόμο της πτώσης στην πλάνη και στο σκοτάδι. Υπενθυμίζουμε ότι, η επιστολή αυτή είναι δημοσιευμένη στο βιβλίο του Οσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου «Απάνθισμα επιστολών», που έχει εκδώσει η Ιερά Μονή Παρακλήτου. 

2. Το γενεαλογικό δένδρο τής Αγγλικανικής πλάνης

Ας δούμε λοιπόν, ξεκινώντας από την ιστορική ανασκόπηση της πτώσης στην πλάνη του κήρυκα που αναφέραμε, έτσι όπως την περιγράφει ο Όσιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος, στην επιστολή αυτή. Ρωτά λοιπόν τον αναγνώστη της επιστολής τα εξής, όπως διαβάζουμε:

«Μήπως εσείς δεν γνωρίζετε τίνος μαθητής είναι; Σύμφωνα με τον δάσκαλο, κρίνετε και τον μαθητή. Ασφαλώς θα γνωρίζετε, ότι ήρθε κάποτε ένας Αγγλικανός και άρχισε να περιοδεύει από σπίτι σε σπίτι και να εξαπατά με τα κηρύγματά του μερικούς δικούς μας, κυρίους και κυρίες, που δεν βάδιζαν σταθερά στον δρόμο της αληθείας. Από αυτούς τους απατημένους ξεπρόβαλε και ο σημερινός κήρυκάς σας, που τώρα συνεχίζει το έργο της απάτης του Αγγλικανού».

Αναφέρει λοιπόν εδώ ο Όσιος Θεοφάνης ότι μαθητής και πνευματικό παιδί κάποιου Αγγλικανού, ο οποίος είχε επισκεφθεί ενωρίτερα την περιοχή, είναι και ο κήρυκας του οποίου έχει πέσει θύμα της πλάνης, ο αναγνώστης της επιστολής.

Και συνεχίζει: «Πηγαίνει παντού και προσπαθεί να οδηγήσει στην πλάνη και άλλους. Ό,τι λοιπόν πίστευε ο Αγγλικανός, το ίδιο πιστεύει και αυτός. Έχουν και οι δυο ξεπέσει, από την κρυστάλλινη αλήθεια του Θεού και βρίσκονται στον τέταρτο βαθμό της πτώσεως, στο ψέμα και το σκοτάδι, στην κακοδοξία και στην αίρεση. Δεν θα σας εξηγήσω αναλυτικά αυτήν την πτώση, αλλά συνοπτικά θα εκθέσω την ιστορική πορεία της».

Με αυτόν τον τρόπο κάνει μια ιστορική αναδρομή, σύντομη μεν αλλά πολύ ουσιαστική και εύγλωττη, ο Όσιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος.  Μας παρουσιάζει δηλαδή το γενεαλογικό δέντρο των αιρέσεων, επικεντρώνοντας βέβαια το ενδιαφέρον του και την προσοχή του, στον κορμό και τα κλαδιά εκείνα τα οποία καταλήγουν στην αίρεση από την οποία επηρεάζεται ο αναγνώστης της επιστολής και λέγει: «Ήταν στην αρχή μια Εκκλησία, με μια αληθινή πίστη. Ήρθε όμως ο πειρασμός. Ο Πάπας με τις σοφιστείες του, ξέπεσε από την Εκκλησία και την πίστη. Αυτός είναι ο πρώτος βαθμός της πτώσεως στο ψέμα και στο σκοτάδι. Από τους Ρωμαιοκαθολικούς ή Παπικούς, γεννήθηκαν οι Διαμαρτυρόμενοι ή Προτεστάντες, οι οποίοι με άλλες σοφιστείες πλανήθηκαν και ξέπεσαν από τον Παπισμό. Αυτός είναι ο δεύτερος βαθμός της πτώσεως στο ψέμα και στο σκοτάδι. Από τους Προτεστάντες, γεννήθηκε η αγγλικανική σοφιστεία. Είναι ο τρίτος βαθμός της πτώσεως στο ψέμα και στο σκοτάδι. Από την Αγγλικανική σοφιστεία, γεννήθηκε επιτέλους και αυτός που παρέσυρε τον κήρυκά σας μαζί με άλλους και κατάφερε να τους οδηγήσει στην πλάνη. Όλοι αυτοί βρίσκονται στον τέταρτο βαθμό της πτώσεως στο ψέμα και στο σκοτάδι.  Στον βαθμό αυτό βρίσκεται λοιπόν ο αιρετικός κήρυκάς σας και γυρίζει από σπίτι σε σπίτι και αποπλανά τους Ορθοδόξους. Είναι γνήσιος μαθητής του Αγγλικανού που μας ήλθε προηγουμένως, εάν φυσικά δεν πρόσθεσε και νέες σοφιστείες δικές του, οπότε θα βρίσκεται σε κάποιον 5ο βαθμό πτώσεως, στο ψέμα και στο σκοτάδι».

Και συμπερασματικά, κλείνει στο σημείο αυτό την αναδρομή λέγοντας: «Αυτός είναι ο κήρυκας που τόσο εκτιμάτε· να τον χαίρεστε».

3. Αιρετικά παρακλάδια με όλο και βαθύτερο σκότος

Και προχωρεί ο Όσιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος, αναλύοντας λίγο περισσότερο την ιστορική πορεία και τις ιστορικές πτυχές των αιρέσεων. Λέγει λοιπόν τα εξής: «Η αλήθεια του Θεού, η ακέραιη και καθαρή και σωτήρια αλήθεια, δεν βρίσκεται ούτε στους Παπικούς, ούτε στους Προτεστάντες, ούτε στους Αγγλικανούς, ούτε στον κήρυκά σας. Βρίσκεται μόνον στη μία αληθινή Εκκλησία, την Ορθόδοξη. Είναι γεγονός ότι όλοι οι άλλοι, ενώ βρίσκονται στην πλάνη, πιστεύουν ότι αυτοί κατέχουν την αλήθεια. Η αλήθεια όμως βρίσκεται μακριά από αυτούς». 

Άραγε, θα μπορούσαμε να σημειώσουμε στο σημείο αυτό: Πόσο αλήθεια είναι αυτά τα λόγια, τα οποία είχαν γραφτεί πριν από τόσα πολλά χρόνια από τον Όσιο Θεοφάνη τον Έγκλειστο, αλλά εξακολουθούν και σήμερα να είναι ζωντανά και να περιγράφουν την σημερινή πραγματικότητα. Υπάρχουν πάμπολλες αιρέσεις, όλες είναι παραφυάδες της μίας αληθινής Εκκλησίας και ωστόσο η καθεμία από αυτές τις αιρέσεις, ισχυρίζεται ότι κατέχει την αλήθεια. Όλες τους όμως δεν έχουν τους καρπούς της αληθείας, δεν έχουν δηλαδή το αποτέλεσμα στο οποίο οδηγεί η πραγματική οδός, δηλαδή στην σωτηρία ή αλλιώς στη μετοχή από την ανθρώπινη φύση των θείων ενεργειών ή ισοδύναμα της χάρης του Θεού ή ισοδύναμα της Βασιλείας των Ουρανών, των οποίων βεβαίως πρόγευση λαμβάνουν τα μέλη, τα πραγματικά μέλη της Εκκλησίας, ήδη από αυτήν την ζωή.

Θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε ότι ενώ όλες οι χριστιανικές παραφυάδες, όλες οι ομολογίες οι χριστιανικές, όλες οι αιρέσεις, ισχυρίζονται ότι αυτές είναι οι αποκλειστικοί κάτοχοι της αληθείας, εντούτοις μόνο στην Ορθόδοξη Εκκλησία έχουμε τα μέλη της, τα πραγματικά της μέλη, να βιώνουν την ζωή εν Αγίω Πνεύματι ή με άλλα λόγια, να βιώνουν την αγιότητα. Αυτό είναι και το ουσιαστικό και σημαντικότατο κριτήριο, οι καρποί δηλαδή, από το οποίο μπορούμε να ξεχωρίσουμε την αληθινή Εκκλησία, από τις απομιμήσεις της. 

Συνεχίζει λοιπόν ο Όσιος Θεοφάνης την επιστολή του, προς τον άνθρωπο αυτόν που έχει αρχίσει να επηρεάζεται έντονα από τον κήρυκα, τον αιρετικό αυτό κήρυκα, λέγοντας τα εξής:

«Οι Παπικοί, που πρώτοι αποσχίστηκαν από την Εκκλησία, θεωρούν ότι αποκλειστικά με το μέρος τους είναι η αλήθεια. Οι Προτεστάντες, που κατηγόρησαν τη χρεοκοπία των Παπικών σε πολλά σημεία, αντί να επιστρέψουν στην αλήθεια, απομακρύνθηκαν περισσότερο από τους Παπικούς. Δεν θεμελίωσαν την καινούργια τους πίστη πάνω στην αλήθεια του Θεού, αλλά πάνω στις αιρετικές σοφιστείες τους. Όσο και αν ισχυρίζονται ότι κατέχουν την αλήθεια, βρίσκονται πολύ μακριά από αυτή.  Στους Άγγλους, δεν άρεσε ο γερμανικός Προτεσταντισμός και οικοδόμησαν δικό τους, στα μέτρα τους, σύμφωνα με τις δικές τους απόψεις και όχι σύμφωνα με τις αιώνιες αλήθειες που αποκάλυψε ο Θεός. Απομακρύνθηκαν ακόμη πιο πολύ από τη σωστή πίστη, προσπαθώντας να την προσεγγίσουν με ανθρώπινα μέσα. Και στον Αγγλικανισμό και στον Προτεσταντισμό, ξεφύτρωσαν αργότερα πολλές παραφυάδες. Τα σχίσματα και οι αιρέσεις πολλαπλασιάστηκαν. Κάθε μία παραφυάδα καυχιόταν ότι επιτέλους βρήκε την αλήθεια. Στην πραγματικότητα όμως, βυθιζόταν περισσότερο στο ψέμα και στο σκοτάδι.  Αναζητούσαν όλοι την αλήθεια, όχι εκεί που ο αληθινός Θεός την τοποθέτησε, αλλά στις δικές τους σοφιστείες. Γι' αυτό δεν ανακάλυψαν την αλήθεια, αλλά εγκολπώθηκαν διάφορες σκιές της αληθείας. Στις σκιές θεμελίωσαν την ομολογία της πίστεώς τους, το πιστεύω τους. Ανάμεσα σε αυτές τις σκιές βρίσκεται και το περιεχόμενο του κηρύγματος που τώρα σας ελκύει, όπως μου γράφετε».

Ας προσέξουμε λοιπόν, ότι εδώ ο Όσιος Θεοφάνης, αποκαλεί το περιεχόμενο της πίστεως των διαφόρων χριστιανικών ομολογιών και παραφυάδων ως σκιές της αλήθειας. Και είναι πράγματι σκιές αν αναλογιστεί κανείς ότι, το φως της αλήθειας βρίσκεται από την αρχή του ευαγγελικού κηρύγματος στους κόλπους της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας, η οποία είναι η Ορθόδοξη Εκκλησία. 

Οι υπόλοιποι μέρος μόνον από αυτό το φως κατέχουν, δεδομένου ότι το υπόλοιπο το έχουν μετατρέψει σε σκοτάδι και κατά συνέπεια αυτό που ομολογούν ως χριστιανικό Ευαγγέλιο και χριστιανική πίστη είναι μια ανάμειξη από φως αλλά και σκοτάδι. Μια ανάμειξη από ζωηφόρα ύδατα, τα ύδατα του Ευαγγελίου, αλλά και το δηλητήριο της πλάνης. Με σύντομο αλλά περιεκτικό τρόπο ο Όσιος Θεοφάνης, ο επίσκοπος, αυτός ο ποιμένας της Ρωσικής Εκκλησίας, περιέγραψε στον αναγνώστη του, την ιστορική πορεία των αιρέσεων και το περιεχόμενο, εν ολίγοις αυτών των αιρέσεων, ότι δεν είναι η αλήθεια, αλλά σκιές της αληθείας.

4. Η Ορθόδοξη αμετάβλητη αλήθεια

Λέγει λοιπόν στη συνέχεια στην επιστολή του: «Ενώ λοιπόν στη Δύση πολλαπλασιάζονταν οι αιρέσεις και διαρκώς ξεφύτρωναν ποικίλες κακοδοξίες, περισσότερο ή λιγότερο πλανεμένες, στην Ανατολή παρέμενε αμετάβλητη στην πίστη της η Ορθοδοξία, η αληθινή Εκκλησία που σαν θησαυροφυλάκιο περιέχει την πλήρη αλήθεια. Η Ορθοδοξία πιστεύει και περιφρουρεί την αλήθεια που ανήγγειλε ο ίδιος ο Θεός και φύτεψαν οι Άγιοι Απόστολοί του. Εμείς οι Ορθόδοξοι χριστιανοί, τα τέκνα της αληθινής Εκκλησίας, διατηρούμε τη θεόσδοτη και μόνη αλήθεια και μένουμε ασάλευτοι στην πίστη μας.  Ενώ πέρασαν τόσοι αιώνες, διατηρήθηκε αλώβητη και αναλλοίωτη η αλήθεια στους κόλπους της Ορθοδοξίας και έφτασε μέχρι σ' εμάς, όπως κηρύχθηκε από τον Θεό και τους Αγίους Αποστόλους του. Στέκεται η Αγία μας Εκκλησία στην αλήθεια, γι' αυτό στεκόμαστε κι εμείς σε αυτή. Χρεωστούμε ευγνωμοσύνη στον Κύριο που ευδόκησε να γεννηθούμε στους κόλπους της αληθινής Ορθοδόξου Εκκλησίας».

5. Έλεγχος τού παρασυρμένου

Ας σημειώσουμε εδώ σαν παρατήρηση, ότι αυτά τα λόγια τα γράφει για να ενθαρρύνει και να στερεώσει τον άνθρωπο αυτόν που ήδη έχει αρχίσει και κλονίζεται από τα βέλη της πλάνης που, με το κάλυμμα της ευγένειας και του ενθουσιασμού, τον είχε τραυματίσει ο κήρυκας, ο αιρετικός κήρυκας. Του λέγει λοιπόν στη συνέχεια, αναφερόμενος πλέον όχι τόσο στις αιρέσεις, όσο στην αληθινή Εκκλησία: «Ενώ σεις από μικρός γαλουχηθήκατε με την αιωνόβια αλήθεια, ο ψευδοκήρυκάς σας μόλις χθες διδάχθηκε την πλάνη.  Ωστόσο αυτός δεν διστάζει παντού να διακηρύττει την κακοδοξία του, ενώ σεις, χωρίς καμιά διάκριση στραφήκατε προς αυτόν και κινδυνεύετε να αποκοπείτε από την Αγία Εκκλησία και από την αλήθεια του Θεού».

Ας παρατηρήσουμε ότι τώρα, ως καλός ποιμένας μετά τη διδασκαλία, τον ελέγχει, ούτως ώστε το έργον της οικοδομής και της στήριξής του στη χριστιανική πίστη, να είναι ολοκληρωμένο από όλες τις πλευρές.

Είδαμε και σε άλλα σημεία στην αρχή της επιστολής, ότι χρησιμοποιεί τη μέθοδο του ελέγχου, ούτως ώστε να διεγείρει τα διανοητικά και πνευματικά του αισθητήρια και να τον αφυπνίσει από τον ζοφώδη ύπνο, στον οποίον τον έχει ρίξει η πλάνη της αίρεσης. 

«Ενωρίτερα τον ήλεγξε, διότι δέχτηκε με ευπιστία και χωρίς κανέναν έλεγχο αυτόν τον άνθρωπο, που θα έπρεπε να έχει αντιληφθεί ότι βρίσκεται εκτός της Ορθοδόξου Εκκλησίας και κηρύττει πράγματα τα οποία είναι αντίθετα με την ορθόδοξη πίστη. Τώρα τον ελέγχει διότι, αφού τον συγκρίνει πρώτα με τον αιρετικό ο οποίος εχθές, όπως χαρακτηριστικά λέγει, μόλις γνώρισε την πλάνη του, εντούτοις με τόσο ενθουσιασμό και ζήλο την κηρύττει —πράγμα που το βλέπουμε και σήμερα— από την άλλη μεριά ο αναγνώστης της επιστολής, ως ορθόδοξος χριστιανός, ο οποίος είναι κάτοχος των αληθειών οι οποίες κρατούν από την εποχή του Ιησού Χριστού και των Αποστόλων, εν τούτοις είναι έτοιμος να τις διαγράψει και να τις απαρνηθεί, χωρίς να τις υποστηρίξει καθόλου. Τον ελέγχει διότι δεν άσκησε καθόλου διάκριση, παρά με επιπολαιότητα και χωρίς καθόλου να το σκεφτεί, στράφηκε προς τον αιρετικό και διακινδυνεύει τώρα, να ξεκόψει από την αλήθεια του Θεού και την Εκκλησία του». 

Ενώ, όπως είπαμε προηγουμένως, ο Όσιος Θεοφάνης στην επιστολή του αυτή έκανε μια συνοπτική ιστορική αναδρομή στον χώρο των αιρέσεων, τώρα με τη μεθοδικότητα που τον διακρίνει, κάνει την ίδια ιστορική αναδρομή, αυτή τη φορά όμως για τον χώρο της αληθείας. Για τη γνήσια, αληθινή, Ορθόδοξη Εκκλησία και γράφει στην επιστολή:

«Η αλήθεια αυτή ζούσε στην πίστη των πατέρων μας, των πάππων και προπάππων μας, όλων γενικά των Ρώσων, από την ημέρα που φωτίστηκαν την εποχή του Ισαποστόλου Αγίου Βλαδιμήρου, εδώ και χίλια περίπου χρόνια». 

6. Χαρακτηριστικά τής αληθινής Ορθόδοξης Εκκλησίας

Αναφέρει στη συνέχεια το χαρακτηριστικό της Ορθόδοξης Εκκλησίας, τους καρπούς τους οποίους έχει να επιδείξει και αυτοί δεν είναι άλλοι από τους καρπούς του Αγίου Πνεύματος, που φαίνονται και φανερώνονται στη ζωή όλων των Αγίων. Λέγει λοιπόν:

«Πόσους και πόσους Αγίους δεν ανέδειξε η Αγία Εκκλησία μας, που δέονται υπέρ ημών ενώπιον του Κυρίου· πόσοι και πόσοι δεν ευαρέστησαν τον Θεό και δεν πλημμύρισαν με την Θεία Χάρη, όπως φανερώνουν τα άφθαρτα λείψανά τους, που είναι σκορπισμένα σε όλη τη Ρωσική γη».

Τονίζουμε, αγαπητοί ακροατές, στο σημείο αυτό, ότι είναι κάτι χαρακτηριστικό και μοναδικό στην Ορθόδοξη Εκκλησία η ζωή εν Αγίω Πνεύματι, η ζωή όλων των Αγίων της Εκκλησίας. 

Η ζωή όλων των Αγίων είναι μίμηση Χριστού, όπως αναφέρει και ο Απόστολος Παύλος για τη δική του ζωή: «Μιμηταί μου γίνεσθε, καθώς κι εγώ Χριστού» (Α' Κορ. 11, 1).

Η ζωή των Αγίων είναι γεμάτη από τη Θεία Χάρη, η οποία έχει κατοικήσει στα σώματά τους, τα οποία πλέον έχουν γίνει σκηνώματά της.  Γι' αυτό και η Θεία Χάρις αγιάζει όχι μόνο τις διάνοιες και τις ψυχές τους, αλλά και τα ίδια τους τα σώματα και γι' αυτόν το λόγο υπάρχουν Άγια Λείψανα στον χώρο της Ορθόδοξης Εκκλησίας, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ως απόδειξη, πολύ σωστά, ο Όσιος Θεοφάνης στο σημείο αυτό της επιστολής του. Και συνεχίζει:

«Και ξαφνικά έρχεται αυτός ο ψευδοκήρυκάς σας, που μόλις χθες πλανήθηκε στο ψέμα και βυθίστηκε στο σκοτάδι, και προσπαθεί να σας αποσπάσει από την Αγία αυτή χωρεία».

7. Ιστορική αναδρομή τής Αποστολικής διαδοχής

Αλλά ας πάμε ακόμη πιο πέρα. Η ίδια ομολογία πίστεως και ο ίδιος δρόμος σωτηρίας ακολουθείται και από τους Έλληνες, από τους οποίους λάβαμε το φως της Ορθοδοξίας. Μελετήστε την ιστορία τους και διαμέσου πολλών αιώνων θα φτάσετε μέχρι των Οικουμενικών Συνόδων, που υποστήριξαν και επιβεβαίωσαν τα δόγματα της πίστεώς μας, την Οικουμενική αλήθεια. 

Μελετήστε την ιστορία των Συνόδων που συγκροτήθηκαν μέχρι τον Μεγάλο Κωνσταντίνο και παντού θα αντιληφθείτε την ίδια αλήθεια να εγκολπώνεται από αναρίθμητα πλήθη πιστών και να βασιλεύει στα πέρατα της οικουμένης. Ας προχωρήσουμε όμως ακόμη πιο πέρα. Μελετήστε τους αιώνες των διωγμών, μέχρι την εποχή των Αγίων Αποστόλων. Θα διαπιστώσετε και εκεί την ίδια ομολογία πίστεως, και τον ίδιο δρόμο της σωτηρίας, που και εμείς τώρα ακολουθούμε. Και αυτό που δίδασκαν οι Άγιοι Απόστολοι, το παρέλαβαν από τον Κύριο. Και ό,τι έλεγε και έκανε ο Υιός, το έλεγε και το έκανε σύμφωνα με την εντολή του Πατρός, μέσα στο μυστήριο της Αγίας Τριάδος».

Αφού, για χάρη του αναγνώστου της επιστολής, ο Όσιος Θεοφάνης έκανε και αυτή την αναδρομή, δηλαδή την ιστορική αναδρομή όσον αφορά τη γνήσια Εκκλησία του Χριστού, την Ορθόδοξη Εκκλησία, έρχεται τώρα να ολοκληρώσει το κομμάτι αυτό λέγοντας τα εξής:

«Να από πού ξεκινά η πίστη μας. Να από πού είναι η πηγή της. Να πώς ανέβλυσε από τα βάθη της Θεότητος. Να πώς έρεε διαμέσου των αιώνων και έφτασε μέχρι σε εμάς. Και αυτή τη θεία και αιωνόβια πίστη, ήσασταν έτοιμος να την πετάξετε και να την αντικαταστήσετε με το ψέμα, το οποίο διαλαλεί ο ψευδοκήρυκάς σας, που μόλις χθες, εξαπατήθηκε.  Υπάρχει εις αυτό καμία λογική;», διερωτάται και γραπτώς ο Όσιος Θεοφάνης.

Ας μείνουμε για σήμερα μέχρι σε αυτό το σημείο της επιστολής και ας δούμε τα δύο παράλληλα δέντρα. Το ένα δέντρο είναι το δέντρο το γενεαλογικό των αιρέσεων.  Έχουμε την γνήσια χριστιανική Εκκλησία από την οποία στη συνέχεια και με την πάροδο των χρόνων και σύμφωνα με τις προφητείες του Ιησού αλλά και των Αποστόλων, άρχισαν να εκφύονται και να αναφύονται παραφυάδες, να αναφύονται οι διάφορες αιρέσεις.

8. Οι απόστολοι είπαν για τους Αποστάτες τής πίστης

Ο Απόστολος Ιωάννης ρητά το είχε αναφέρει αυτό, στην πρώτη του επιστολή ως εξής (διαβάζουμε από το δεύτερο Κεφάλαιο και τον στίχο 18 και 19): «Παιδία, εσχάτη ώρα εστίν, και καθώς ηκούσατε ότι αντίχριστος έρχεται, και νυν αντίχριστοι πολλοί γεγόνασιν· όθεν γινώσκομεν ότι εσχάτη ώρα εστίν. Εξ ημών εξήλθον (μέσα από εμάς βγήκαν), αλλ' ουκ ήσαν εξ ημών (αλλά δεν ήταν από εμάς)· ει γαρ εξ ημών ήσαν, μεμενήκεισαν αν μεθ' ημών (διότι αν ήταν από εμάς, θα έμεναν μαζί μας)· αλλ' ίνα φανερωθώσιν ότι ουκ εισί πάντες εξ ημών (αλλά για να φανερωθεί ότι δεν είναι όλοι από εμάς)».

Είναι σαφής στο σημείο αυτό ο Απόστολος, ότι αιρέσεις θα αναφύονταν μέσα από τους κόλπους της αληθινής χριστιανικής Εκκλησίας. Οι αντίχριστοι για τους οποίους μιλεί στο σημείο αυτό, θα προέρχονταν μέσα από το σώμα της Εκκλησίας. Δεν είναι οι διώκτες της Εκκλησίας οι οποίοι ήσαν ειδωλολάτρες.

Το ίδιο όμως ακριβώς μας αναφέρει και ο Απόστολος Παύλος στον λόγο του προς τους επισκόπους της Εφέσου που αναφέρεται στο 20ό Κεφάλαιο των Πράξεων των Αποστόλων. 

Λέγει εκεί: «Προσέχετε εαυτοίς και παντί το ποιμνίω (να προσέχετε τους εαυτούς σας και όλο το ποίμνιο), εν ω υμάς το Πνεύμα το Άγιον έθετο επισκόπους (εις το οποίον εσάς το Άγιον Πνεύμα έθεσε επισκόπους), ποιμαίνειν (για να ποιμαίνετε) την Εκκλησίαν του Θεού, ην περιεποιήσατο δια του αίματος του ιδίου. Εγώ οίδα ότι εισελεύσονται μετά την άφιξίν μου λύκοι βαρείς εις υμάς μη φειδόμενοι του ποιμνίου· και εξ υμών αυτών (και αναμεταξύ σας και από εσάς) αναστήσονται άνδρες λαλούντες διεστραμμένα, του αποσπάν τους μαθητάς οπίσω αυτών». (Μέσα από εσάς θα εγερθούν άνδρες οι οποίοι θα λαλούν διεστραμμένα, ούτως ώστε να αποσπάσουν τους μαθητάς —τους χριστιανούς δηλαδή— οπίσω αυτών.

Αυτό το πράγμα συνετελέσθη ιστορικά με τις αιρέσεις. Αυτή είναι η ταυτότητα των αιρέσεων και η ιστορική προέλευσή τους. Αυτό το πράγμα προσπαθεί να μεταφέρει ο Όσιος Θεοφάνης με την επιστολή του αυτή και στον αναγνώστη της και ταυτόχρονα να ταυτοποιήσει τον κήρυκα του οποίου είχε πέσει θύμα, με μία από αυτές και συγκεκριμένα το παρακλάδι που λέγεται Αγγλικανική Εκκλησία. Από την άλλη όμως μεριά αναφέρει και την ιστορική πορεία και εξέλιξη της γνήσιας χριστιανικής Εκκλησίας η οποία έχει τις ρίζες της στους Αποστόλους, στον ίδιο τον Κύριο Ιησού Χριστό. Έτσι πηγαίνοντας προς τα πίσω, από τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, μεταφερόμαστε στην Ορθόδοξη Ανατολική Εκκλησία του Βυζαντίου, ακόμα πιο πριν στις Οικουμενικές Συνόδους, στις Συνόδους πριν από τις Οικουμενικές, στους Αποστόλους και φτάνουμε και καταλήγουμε στον Ιησού Χριστό, τον Ιδρυτή της πραγματικής, της αληθινής, της Μίας και Καθολικής Εκκλησίας. 

Με αυτόν τον τρόπο λοιπόν, από την αρνητική πλευρά αλλά και από τη θετική, οδηγεί τον αναγνώστη της επιστολής, στο να διαπιστώσει την ιστορική πραγματικότητα, την ιστορική αλήθεια και έτσι να τοποθετήσει στο πραγματικό του επίπεδο, τον κήρυκα αυτόν που παρουσιάζεται ως κήρυκας του Ευαγγελίου, όμως στην πραγματικότητα, όπως είδαμε προηγουμένως, κηρύττει σκιές της αλήθειας, ψεύδη και σκοτάδια.

Ας μείνουμε στο σημείο αυτό σήμερα και εάν επιτρέψει ο Κύριος θα συνεχίσουμε την επιστολή του Οσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου στην επόμενη εκπομπή.

Σας ευχαριστούμε που μας παρακολουθήσατε· ευχαριστούμε και τη Γεωργία Βάλβη και τον Κώστα Τζιότζιο που είχαν την επιμέλεια του ήχου.

Χαίρετε και ο Θεός μαζί μας.

Απομαγνητοφώνηση: Πέτρος Ντάμκας