Αββάς Δωρόθεος

Πρέπει […] να προσέχει να μη διακόπτει τη νηστεία αν δεν υπάρχει μεγάλη ανάγκη, να μη ζητάει τα νόστιμα φαγητά, και να μη φορτώνει τον εαυτό του με μεγάλες ποσότητες φαγητών και ποτών.

Υπάρχουν δύο είδη γαστριμαργίας. Έτσι ενός ανθρώπου αντίπαλος είναι η νοστιμιά, και δεν ζητάει συνεχώς να τρώει πολύ, αλλά κυνηγάει τα νόστιμα φαγητά. Και συμβαίνει τότε να τρώει ένα φαγητό που του αρέσει και τόσο τον καταβάλλει η απόλαυση που αισθάνεται ώστε κρατάει την τροφή στο στόμα του και την μασάει αρκετή ώρα χωρίς ν’ αντέχει να την καταπιεί από την απόλαυση. Αυτή λέγεται λαιμαργία.

Του άλλου αντίπαλος είναι η ποσότητα, και δεν ενδιαφέρεται για τα καλά φαγητά ούτε για τη νοστιμιά, αλλά είτε καλά είναι είτε όχι, εκείνος δεν νοιάζεται παρά μόνο να φάει και ό,τι κι αν είναι δεν τον ενδιαφέρει αρκεί να γεμίσει την κοιλιά του. Αυτή λέγεται γαστριμαργία.

Και θα σας εξηγήσω την προέλευση αυτών των ονομάτων. «Μαργαίνω» όπως λένε οι φιλόλογοι σημαίνει τρελαίνομαι, και μάργος είναι αυτός που έχει τρελαθεί. Όταν λοιπόν αρρωσταίνει κανείς από την τρέλα να γεμίζει την κοιλιά του, η αρρώστια αυτή λέγεται γαστριμαργία, από τη μανία της κοιλιάς του.

Όταν όμως αρρωσταίνει μόνο με τη μανία της απόλαυσης στο λαιμό, λέγεται λαιμαργία, από τη μανία του λαιμού.

Αββάς Αντώνιος

Πολλοί βασάνισαν το σώμα τους με ασκήσεις, αλλά επειδή δεν κατόρθωσαν ν’ αποκτήσουν διάκριση βρέθηκαν μακριά απ’ τον Θεό.

Αββάς Ισίδωρος ο πρεσβύτερος

Αν νηστεύετε κανονικά μην υπερηφανεύεσθε, διαφορετικά καλύτερα να τρώτε κρέας. Γιατί περισσότερο συμφέρει τον άνθρωπο να τρώει κρέας παρά να είναι υπερήφανος και αλαζόνας.

Μέγας Βασίλειος

Μην περιορίζεις όμως το καλό της νηστείας μόνο στην αποχή από το φαγητό. Γιατί πραγματική νηστεία είναι να μην κάνεις τίποτε άδικο. «Να λύνεις κάθε δεσμό αδικίας».

Συγχώρησε τον πλησίον σου για το κακό που σου έκανε και ξέχασε αυτά που σου χρωστάει. «Η νηστεία σας να είναι καθαρή από δικαστικές πράξεις και προστριβές».

Κρέας δεν τρως αλλά κατασπαράζεις τον αδελφό σου. Νηστεύεις το κρασί αλλά είσαι σπάταλος σε αδικίες. Περιμένεις να έρθει το βράδυ για να φας αλλά ξοδεύεις όλη την ημέρα σου στα δικαστήρια. «Αλλοίμονο σε κείνους που δεν μεθάνε από κρασί [αλλά από τις αδικίες]».

ΝΟΜΙΖΩ λοιπόν ότι καμιά συμβουλή δεν μπορεί να αγγίξει τόσο την ψυχή του λαίμαργου και να την αλλάξει όσο και μια τυχαία μόνο συνάντηση με τον εγκρατή. Και μου φαίνεται πως αυτό σημαίνει να τρως και να πίνεις με τέτοιο τρόπο που ν’ αποτελεί τιμή για το Θεό, ώστε ακόμα και στο τραπέζι να λάμπει η ζωή μας ένα καλό έργο, και να δοξάζεται ο ουράνιος Πατέρας μας.

Αββάς Ποιμήν

Ρώτησε ο αββάς Ιωσήφ τον αββά Ποιμένα πώς πρέπει να νηστεύουμε.

Και ο αββάς Ποιμήν του λέει:

– Εγώ θέλω να τρώει κανείς κάθε μέρα τόσο λίγο ώστε να μη χορταίνει.

Του λέει τότε ο αββάς Ιωσήφ:

– Όταν ήσουν πιο νέος, αββά, δεν νήστευες δύο δύο μέρες;

Και ο γέροντας του απάντησε:

– Φυσικά και τρεις και τέσσερις μέρες κι εβδομάδα ακόμη. Και όλα αυτά τα δοκίμασαν οι πατέρες γιατί ήταν δυνατοί· αλλά θεώρησαν καλύτερο να τρώει κανείς κάθε μέρα αλλά λίγο· μας παρέδωσαν λοιπόν τη βασιλική οδό που είναι ελαφρή.

Όσιος Ηλίας ο Έκδικος

Μερικοί προσέχουν πολύ την είσοδο των φαγητών, αλλά αδιαφορούν για την έξοδο των λόγων. Δεν έχουν μάθει να διώχνουν την οργή απ’ την καρδιά τους, και την επιθυμία από τη σάρκα τους, όπως λέει ο Εκκλησιαστής· όμως, έτσι μόνο κτίζεται η καθαρή καρδιά από το Πνεύμα που ανακαινίζει.