Τα κηρύγματα τών Κυριακών τού Καλοκαιριού αυτού (2026) θα αναφερθούν στις Επιστολές που απέστειλε ο Χριστός στις επτά Εκκλησίες τής Μικράς Ασίας, που λέγονται Εκκλησίες τής Αποκαλύψεως, δια τού Ευαγγελιστού Ιωάννου, και είναι γραμμένες στο τελευταίο βιβλίο τής Καινής Διαθήκης και ολοκλήρου τής Αγίας Γραφής, που λέγεται «Αποκάλυψις Ιωάννου». Πρόκειται για μια αποκάλυψη τού Ιησού Χριστού στον αγαπημένο του Μαθητή, τον Ευαγγελιστή Ιωάννη, όταν εκείνος βρέθηκε στην νήσο Πάτμο, κατά την ημέρα τής Κυριακής, επειδή κήρυττε τον λόγο τού Θεού και έδινε την μαρτυρία για τον Ιησού Χριστό (Απ. κεφ. α΄).

Κατ' αρχάς, η φράση «Αποκάλυψις Ιησού Χριστού» δηλώνει την φανέρωση τού Χριστού στον Ευαγγελιστή Ιωάννη, μετά την Πεντηκοστή. Ξέρουμε ότι ο Ευαγγελιστής Ιωάννης ήταν ο αγαπημένος μαθητής τού Χριστού, ο οποίος ήταν μαζί με τον Πέτρο και τον Ιάκωβο στο όρος Θαβώρ και είδε την δόξα τής θεότητος τού Χριστού, ακολούθησε τον Χριστό μέχρι τον Σταυρό στον Γολγοθά, και ο Χριστός τού παρέδωκε την μητέρα Του, την Υπεραγία Θεοτόκο, για να την προστατεύση. Στην συνέχεια, είδε τον Αναστάντα Χριστό, και κατά την ημέρα τής Πεντηκοστής έλαβε το Άγιον Πνεύμα και έγινε μέλος τού Σώματος τού Χριστού. Έπειτα, στην Καινή Διαθήκη περιλαμβάνονται, το Ευαγγέλιό του που χαρακτηρίστηκε «πνευματικό Ευαγγέλιο», τρεις θεολογικές Επιστολές του που λέγονται Καθολικές Επιστολές, διότι εστάλησαν σε όλες τις Εκκλησίες, και το βιβλίο τής Αποκαλύψεως, δηλαδή τής φανερώσεως τού Χριστού σε αυτόν, όταν βρισκόταν εξόριστος στην νήσο Πάτμο.

Η λέξη Αποκάλυψη δηλώνει την φανέρωση «τών κρυπτών μυστηρίων τού Θεού». Ως παράδειγμα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα ωραίο τραπέζι που είναι έτοιμο για φαγητό, έχει πολλά σερβίτσια και εδέσματα, αλλά είναι καλυμμένο με ένα ύφασμα. Εμείς που έχουμε μόνο σωματικούς οφθαλμούς βλέπουμε το τραπέζι με το ωραίο κάλυμμα, αλλά σε όσους έχουν νοερούς οφθαλμούς ο Θεός αφαιρεί το κάλυμμα και βλέπουν τα όσα περιέχονται στο τραπέζι.

Αυτό γίνεται με τον Θεό και τα όσα αναφέρονται σε Αυτόν και το μέλλον τού ανθρώπου. Η πλειονότητα τών ανθρώπων βλέπει την κτίση με τις ομορφιές της, αλλά δεν μπορούν να δουν βαθύτερα και εσωτερικότερα, ούτε τους «λόγους τών όντων», δηλαδή την άκτιστη ενέργεια τού Θεού στην κτίση, ούτε τον δημιουργό τής κτίσεως, τον Θεό. Επομένως, Αποκάλυψη σημαίνει ότι ο Θεός αποκαλύπτει το εσωτερικό βάθος όλων τών πραγμάτων, τού παρόντος και τού μέλλοντος, σε ανθρώπους που έχουν νοερούς οφθαλμούς, πνευματικές αισθήσεις, και αυτό γίνεται με την κάθαρση και τον φωτισμό τού νου.

Αυτήν την Αποκάλυψη τών παρόντων και τών μελλόντων είδε ο Ευαγγελιστής Ιωάννης στην Πάτμο και την κατέγραψε με προφητικούς και συμβολικούς λόγους, στο βιβλίο που φέρει το τίτλο «Αποκάλυψις Ιωάννου». Βεβαίως, το βιβλίο αυτό είναι προφητικό και ερμηνεύεται από προφήτες, δηλαδή από ανθρώπους που έχουν καθαρό νου, νοερά προσευχή, θεοπτική εμπειρία υπό τού Αγίου Πνεύματος. Είναι ένας βασικός κανόνας, ότι οι άγιοι καταλαβαίνουν τους αγίους, οι προφήτες ερμηνεύουν τους προφήτες, όπως γίνεται και στην επιστήμη. Αν κάποιος είναι καλός επιστήμονας θα τον καταλάβουν όσοι είναι καλοί επιστήμονες. Το Άγιον Πνεύμα που απεκάλυψε αυτά στον Ιωάννη τον Θεολόγο, Αυτό ερμηνεύει τα γεγονότα αυτά σε αυτούς που έχουν την ίδια πνευματική κατάσταση με τον Ευαγγελιστή Ιωάννη. Γι' αυτό η ερμηνεία τού βιβλίου τής Αποκαλύψεως είναι δύσκολη και λίγοι μόνον Πατέρες ασχολήθηκαν με αυτό.

Από το πρώτο κεφάλαιο τής Αποκαλύψεως τού Ιωάννου περιγράφεται η φανέρωση τού Χριστού στην δόξα Του. Στην αρχή ο Ευαγγελιστής Ιωάννης άκουσε μια φωνή δυνατή σαν σάλπιγγα που τον προέτρεψε να γράψη σε βιβλίο αυτά που βλέπει και να τα στείλη στις επτά Εκκλησίες τής Μικράς Ασίας, δηλαδή την Έφεσο, την Σμύρνη, την Πέργαμο, τα Θυάτειρα, τις Σάρδεις, την Φιλαδέλφεια και την Λαοδίκεια. Ενώ στην Μικρά Ασία υπήρχαν και άλλες Εκκλησίες, η φωνή αυτή τον προέτρεψε να στείλη αυτά που θα δη μόνον σε επτά Εκκλησίες, αφού ο αριθμός επτά είναι συμβολικός και δείχνει την έβδόμη ημέρα τής δημιουργίας και τις επτά ημέρες τής εβδομάδος. Πρόκειται για τον χρόνο τής ζωής μας, κατά τον οποίο προετοιμαζόμαστε για την αιώνια ζωή.

Όταν ο Ευαγγελιστής Ιωάννης άκουσε από πίσω του αυτήν την φωνή, γύρισε για να δη ποιος τού μιλούσε, και τότε είδε επτά χρυσές λυχνίες και ανάμεσα σε αυτές είδε κάποιον που ομοίαζε με άνθρωπο ντυμένο με μακρύ χιτώνα και ζωσμένο στο στήθος του με ζώνη. Το κεφάλι του και οι τρίχες του ήταν λευκές σαν το μαλλί και σαν το χιόνι, και τα μάτια του ήταν σαν την φλόγα τής φωτιάς, τα πόδια του ομοίαζαν με χαλκολίβανο καθαρισμένο από καμίνι, και η φωνή του ακουγόταν σαν την βοή που κάνουν πολλά νερά-καταρράκτες. Στα χέρια του κρατούσε επτά αστέρια, και από το στόμα του έβγαινε ένα μυτερό δίκοπο σπαθί, και το πρόσωπό του έλαμπε, όπως λάμπει ο ήλιος με όλη την λαμπρότητά του (Απ. α΄, 10-16). Πρόκειται για την Αποκάλυψη τού Ίδιου τού Χριστού μέσα στο Φως, που είναι ίδιο με την φανέρωση τού Χριστού, κατά την Μεταμόρφωσή Του στο όρος Θαβώρ.

Ο Χριστός τον διαβεβαίωσε ότι Αυτός είναι ο πρώτος και ο έσχατος και ο ζωντανός, που Τον θανάτωσαν, αλλά ζη στους αιώνες τών αιώνων, και έχει τα κλειδιά τού θανάτου και τού Άδου. Και τού έδωσε εντολή να γράψη όσα είδε και όσα πρόκειται να γίνουν μετά από αυτά. Επίσης, τού ερμήνευσε ότι τα επτά αστέρια είναι οι άγγελοι-επίσκοποι τών Εκκλησιών και οι επτά λυχνίες είναι οι επτά Εκκλησίες τής Αποκαλύψεως (Απ. α΄, 17-20). Αυτή είναι μια μεγαλειώδης εμφάνιση τού Χριστού μετά την Πεντηκοστή. Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης έχει λάβει το Άγιον Πνεύμα την Πεντηκοστή και είναι μέλος τού Σώματος τού Χριστού. Βλέπει τον Χριστό μέσα στο Φως τής θεότητός Του, στο μέσον μεταξύ τών επτά λυχνιών, που είναι οι επτά συγκεκριμένες Εκκλησίες, και κρατά στο δεξί χέρι Του τα επτά αστέρια, δηλαδή τους επτά Επισκόπους τών Εκκλησιών αυτών.

Οι Επίσκοποι χαρακτηρίζονται άγγελοι και είναι αστέρες, επειδή δέχονται το φως από τον Ίδιο τον Χριστό, τον Ήλιο τής δικαιοσύνης, ονομάζονται αστέρια «δια το φωτεινόν και καθαρόν τής φύσεως». Οι Επίσκοποι είναι οι άγγελοι τών Εκκλησιών, διότι μεταφέρουν το Φως από τον Τριαδικό Θεό, που έρχεται, δια τών αγγέλων, στις Εκκλησίες τους, κατά την ερμηνεία τού αγίου Διονυσίου τού Αρεοπαγίτου. Και οι Εκκλησίες λέγονται λυχνίες, δηλαδή λυχνοστάτες, όπως τα μανουάλια με τα καντήλια. Οι λυχνίες-Εκκλησίες είναι τα στηρίγματα τών ιερών ανδρών-Επισκόπων, που είναι γεμάτοι από το Φως τού Χριστού, διώχνουν το σκοτάδι τής αγνωσίας τού παρόντος βίου με τις αρετές τους, αλλά έχουν και ελλείψεις που σημειώνονται στις Επιστολές για να μετανοήσουν. Τόσο οι λυχνίες όσο και οι λύχνοι (Εκκλησίες και Επίσκοποι) είναι χρυσές για να φανερώσουν το ανόθευτο τής πίστεως που κατέχουν.

Αυτό το πνευματικό «υπερθέαμα» είδε ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, κατά την ημέρα τής Κυριακής στην Πάτμο, και δείχνει τι είναι ο Χριστός, η Εκκλησία και οι Επίσκοποι. Ο Χριστός είναι ζωντανός και αθάνατος, είναι «εν μέσω τών λυχνιών», είναι «φως εκ φωτός, Θεός αληθινός εκ Θεού αληθινού», η Εκκλησία έχει το Φως τού Χριστού και το ακτινοβολεί πάντα, και οι Επίσκοποι είναι οι άγγελοι τού Θεού που μεταφέρουν το Φως τού Θεού στους ανθρώπους, τους καθοδηγούν προς την σωτηρία τους, όπως κάνουν τα ουράνια αγγελικά πνεύματα, αλλά όμως οι Επίσκοποι έχουν και σώμα, και πρέπει να είναι «εν σώματι άγγελοι».

Από την επόμενη Κυριακή θα αρχίσουμε να ερμηνεύουμε αυτές τις επτά Επιστολές τού Χριστού, τις οποίες απέστειλε στους επτά αγγέλους-Επισκόπους τών επτά Εκκλησιών τής Μικράς Ασίας, δια τού Ευαγγελιστού Ιωάννου, τού αγαπημένου μαθητού Του.

Ο Μητροπολίτης

+ Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιερόθεος